Kimya ve Plastik Sektöründe Çevresel Sürdürülebilirlik Kapsamında Döngüsel Ekonomi Uygulamaları: Bulgular ve Değerlendirmeler

Authors : Bilgehan Çakmak Sel
Pages : 424-455
Doi:10.59445/ijephss.1699989
View : 34 | Download : 34
Publication Date : 2025-10-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de kimya ve plastik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin döngüsel ekonomi (DE) stratejilerini çevresel sürdürülebilirlik bağlamında nasıl benimsediğini ve kurumsal raporlarda nasıl yansıttığını incelemektedir. Yüksek enerji ve kaynak tüketimi, kimyasal atık üretimi ve fosil temelli üretim süreçleri nedeniyle çevresel etkileri yüksek olan bu sektör, döngüsel ekonomi ilkeleri doğrultusunda yeniden yapılandırılmaya ihtiyaç duymaktadır. Araştırma kapsamında, Borsa İstanbul’da işlem gören ve 2019–2024 yılları arasında sürdürülebilirlik, entegre veya faaliyet raporu yayımlamış olan kimya ve plastik sektörüne ait sekiz işletme örneklem olarak seçilmiştir. Bu işletmelerin raporları, raporlarda döngüsel ekonomi uygulamalarına sistematik ve somut biçimde yer verilmesi kriterine göre belirlenmiştir. Veri analizi süreci, MAXQDA 2024 Analytics Pro yazılımı kullanılarak yürütülmüş; raporlar nitel içerik analizi yöntemiyle kodlanmış ve değerlendirilmiştir. Analiz kapsamında 12 ana tema ve 78 alt kategoriye dayalı bir kod sistemi geliştirilmiş, toplamda 3.400 içerik frekansı tanımlanmıştır. Kodlama sisteminde geri dönüşüm, atık yönetimi, kaynak verimliliği, yaşam döngüsü, çevresel maliyetler, emisyon açıklamaları ve biyolojik-teknik döngüler gibi temalar öne çıkmıştır. Elde edilen bulgular, incelenen işletmelerin çevresel sürdürülebilirliğe yönelik yaklaşımlarının genellikle kaynak verimliliği, enerji tasarrufu ve yasal uyum odaklı olduğunu göstermektedir. Bu çalışma hem politika yapıcılara hem de sektör temsilcilerine stratejik yol haritası sunarken, ileri düzey döngüsel uygulamaların geliştirilmesi açısından da gelecekteki araştırmalara katkı sağlamaktadır.
Keywords : Döngüsel ekonomi, çevresel sürdürülebilirlik, kaynak verimliliği, atık yönetimi, geri dönüşüm stratejileri

ORIGINAL ARTICLE URL