Yeni Keynesyen Teori Çerçevesinde Türkiye'de Enflasyon Dinamikleri: Dış Ticaret Dengesi, Kur ve Beklentiler Üzerine Yapısal VAR Analizi

Authors : Erkan Ağaslan

Pages : 679-699

Doi:10.20979/ueyd.1761627

View : 60 | Download : 62

Publication Date : 2025-10-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Son yıllarda kronikleşen enflasyon, Türkiye ekonomisinde makroekonomik istikrarı zayıflatan ve sürdürülebilir büyüme önündeki en büyük engel olarak öne çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de makroekonomik faktörlerin yanı sıra enflasyon beklentilerini de kapsayacak şekilde enflasyon dinamiklerini ampirik olarak açıklamaktır. Çalışma kapsamında 2013 birinci çeyrek ile 2025 ikinci çeyrek dönemi için Türkiye’ye ait makro zaman serileri kullanılarak, Yeni Keynesyen Kuram çerçevesindeki genişletilmiş Phillips eğrisi modeline dış ticaret dengesi, döviz kuru, petrol fiyatı ve işsizlik kanallarını da ekleyen yapısal VAR analizi tahmini gerçekleştirilmiştir. Cholesky ayrıştırmasıyla tanımlanan yapısal şoklar altındaki etki-tepki fonksiyonlarıyla işsizlik, cari denge, beklentiler, çıktı açığı, döviz kuru ve petrol fiyatının enflasyon üzerindeki kısa ve orta vadeli dinamikleri ayrıntılı biçimde ortaya konmuştur. Bulgular, tüm değişkenlerin enflasyon üzerinde anlamlı bir etkisi olduğunu fakat genellikle dört-altı çeyrek içinde sönümlendiğini göstermektedir. Türkiye ekonomisinde enflasyon şoklarının yayılma mekanizmalarının hem iç talep (işsizlik-çıktı açığı) hem de dışsal (kur-cari denge-emtia fiyat) bileşenlerce şekillenmekte olduğunu ampirik analizler kanıtlamaktadır. Politika yapıcılar için hem talep hem de dışsal şoklara yönelik eşgüdümlü önlemler ve beklenti yönetiminin önemli olduğu çıkarımı yapılmıştır.
Keywords : Enflasyon, Yapısal VAR, Yeni Keynesyen Phillips Eğrisi

ORIGINAL ARTICLE URL