Finansal Güven Göstergeleri Olarak Karşılıksız Çekler ve Protestolu Senetlerin Enflasyonla Etkileşimi: Toda-Yamamoto Nedensellik Yaklaşımı

Authors : Mehmet Uzun, Sezen Duramaz

Pages : 29-38

View : 45 | Download : 90

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Enflasyonist süreçlerin yaşandığı ekonomilerde, borç ödeme kabiliyetinin zayıflamasıyla birlikte ileri tarihli ödeme araçları olan çek ve senetlerin vade tarihlerinde ödenememesi sıkça karşılaşılan bir durumdur. Bu çalışmada, Türkiye ekonomisi için Haziran 2021–Ağustos 2025 dönemine ait aylık veriler kullanılarak, enflasyon oranı ile karşılıksız çek ve protestolu senet toplamı arasındaki nedensellik ilişkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, değişkenler arasındaki ilişki Toda–Yamamoto (1995) nedensellik testi aracılığıyla analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, enflasyondan karşılıksız çek ve protestolu senet toplamına doğru tek yönlü bir Granger nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Bu bulgu, fiyatlar genel düzeyindeki artışların ekonomik birimlerin borç ödeme davranışlarını ve finansal yükümlülüklerini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Buna karşın, karşılıksız çek ve protestolu senetlerden enflasyona doğru herhangi bir nedensellik ilişkisi saptanmamıştır. Sonuç olarak, enflasyondaki artışların finansal istikrarı ve ticari işlemlerin sürdürülebilirliğini olumsuz yönde etkilediği, bu nedenle fiyat istikrarının sağlanmasının ekonomik güvenin ve ödeme sistemlerinin istikrarının korunması açısından kritik önem taşıdığı belirlenmiştir.
Keywords : Enflasyon, Karşılıksız Çek, Protestolu Senet

ORIGINAL ARTICLE URL