Medenî Hukuk Açısından Sosyal Sebeplerle (Sosyal Endikasyonla) Üreme Hücresinin Dondurulup Saklanması

Authors : S Hülya İMAMOĞLU

Pages : 25-46

Doi:10.30915/abd.546254

View : 45 | Download : 7

Publication Date : 2019-04-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Üreme hakkı, her insanın çocuk sahibi olup olmama veya çocuklarının sayısı ve  zamanlaması konusunda bizzat karar verme hakkıdır. Bu yönde üreme hakkı,  kişilik hakkına dâhil bir kişilik değeri olup, uluslararası hukukta ve ulusal hukuk  sistemlerince korunmuştur. Üreme hücresinin dondurulup saklanması, modern  üreme tıbbının sunduğu imkânlardan biridir. Burada yaşamın daha sonraki bir  döneminde uygun bir zamanda ihtiyaç hâlinde kullanmak suretiyle çocuk sahibi  olma isteğini gerçekleştirebilmek amacıyla kişinin üreme hücresinin önceden  bir tedbir olarak alınması, dondurulması ve saklanması söz konusu olmaktadır.  Üreme hücresinin dondurulup saklanması, tıbbî sebeplerle gerçekleştirilebileceği  gibi, sosyal sebeplerle de gerçekleştirilebilir. Burada eğitim, meslekî kariyer veya  yaşamdaki diğer plânlara öncelik verilmesi gibi sebepler söz konusu olabilir. Türkiye’deki hukukî düzenleme bağlamında üreme hücresinin dondurulup  saklanması, ancak tıbbî zorunluluk hâlinde mümkündür. Diğer taraftan üreme  tıbbı yöntemlerine erişim, kısıtlayıcı olarak düzenlenmiştir. Kanun koyucunun,  üreme tıbbı yöntemlerinden yararlanabilmenin şartlarını belirlemede  takdir yetkine sahip olduğu açıktır. Ancak temel bir hak olarak üreme hakkını  ilgilendiren böyle bir düzenlemenin, kişinin üremeye ilişkin kararlarını gerçekleştirebilmesini  sağlayacak bir çerçeve sunması gerekir. Bu sebeple toplumsal  gelişmeler ve talepler dikkate alınmak suretiyle yeni bir düzenlemeye gidilmesi  veya en azından mevcut düzenlemenin gözden geçirilmesi isabetli olur.
Keywords : Üreme Hakkı, Kişilik Hakkı, Üreme Hücresi, Sosyal Endikasyon, Üremeye Yardımcı Yöntemler

ORIGINAL ARTICLE URL