Ceza Muhakemesinde Yetersiz Savunma Desteğinin Haksız Mahkumiyetlere Etkisi Üzerine Karşılaştırmalı Bir Hukuk Analizi

Authors : Esra Nur Bal, Aylin Yalçın Sarıbey

Pages : 303-362

Doi:10.30915/abd.1612901

View : 103 | Download : 105

Publication Date : 2025-10-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Adaletin en temel güvencelerinden biri olan savunma hakkı, ceza yargılamasında yalnızca biçimsel olarak tanınmakla değil, ancak etkin ve nitelikli şekilde kullanıldığında anlam kazanmaktadır. Buna karşılık farklı ülkelerdeki haksız mahkumiyet vakalarının nedenleri arasında, savunmanın yetersizliği — özellikle etkisiz temsil — sıklıkla ikincil bir unsur olarak görülmekte, oysa uygulamada bu faktör doğrudan ve kalıcı sonuçlara yol açabilmektedir. Bu çalışma, Kıta Avrupası ve Anglo-Sakson hukuk sistemlerinde adil yargılanma hakkını, masumiyet karinesi ilkesini ve savunma mekanizmalarının yapısal işleyişini karşılaştırmalı olarak ele almakta ve yetersiz savunma desteğinin haksız mahkumiyetlere etkisini nitel doküman analizi yöntemiyle incelemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları, yüksek yargı kararları ve somut dava örnekleri çerçevesinde yapılan analizler, savunma kalitesindeki eksikliklerin adil yargılanma hakkını nasıl zedelediğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, haksız mahkumiyetlere neden olabilen yetersiz savunma desteğinin önüne geçebilmek adına müdafilik mesleği için uzmanlık temelli sertifikasyon, kalite denetimi, zorunlu müdafilik kapsamında finansal iyileştirmeler ve yapısal reform önerileri geliştirilmiştir. Çalışma, savunmanın adalet sistemlerindeki işlevini yalnızca normatif değil, kurumsal dinamikler ışığında sorgulayan bütüncül ve özgün bir katkı sunmayı hedeflemektedir.
Keywords : hatalı mahkumiyetler, yetersiz savunma desteği, adil yargılanma hakkı, Kıta Avrupası, Anglo-Sakson

ORIGINAL ARTICLE URL