Lacancı Psikanaliz Bağlamında Bir Çözümleme: Altın Bülbül Masalında Arzu Nesnesi Üzerinden Özneleşme Süreci

Authors : Hakan Tikdemir

Pages : 210-224

Doi:10.61729/uhad.1757121

View : 202 | Download : 243

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Masallar, bireyin ruhsal gelişimini ve toplumla olan ilişkisini simgesel düzlemde ifade eden anlatılardır. Psikanalitik kuram; bilinçdışı, arzu ve kimlik oluşumu gibi kavramlar çerçevesinde masalların psikolojik yapısını çözümlemek için işlevsel bir araç sunar. Jacques Lacan’ın özneleşme sürecine dair geliştirdiği “ayna evresi”, “öteki”, “eksiklik”, “nesne a” ve “simgesel düzen” gibi kavramlar, masalların ruhsal çözümlemeye dayalı yorumlanmasında yeni bir perspektif sağlar. Bu çalışmada, Nedim Bakırcı’nın Niğde Masalları adlı çalışmasında bulunan Altın Bülbül masalı, Lacan’ın psikanalizi çerçevesinde incelenmiştir. Masalda öznenin eksiklikle yüzleşmesi, arzu nesnesine yönelmesi, simgesel düzenle çatışması ve sonunda toplumsal düzende yer edinmesi gibi süreçler Lacancı kavramlar eşliğinde analiz edilmiştir. Kahramanın yolculuğu boyunca geçirdiği dönüşümler, onun imgesel, simgesel ve gerçek düzleme dair yapısal bir serüvenini ortaya koymaktadır. Çözümlemeler sonucunda Altın Bülbül masalının, öznenin arzusal ve toplumsal yapılanmasının masalsı bir temsili olduğu görülmüştür. Bu yönüyle çalışma, Lacancı psikanalizin halk anlatılarına uygulanabilirliğini göstermekte ve masalların çok katmanlı yapısını ortaya koyan derinlikli bir kuramsal okuma sunmaktadır.
Keywords : Masal, Psikanalitik kuram, Psikanaliz, Lacan, Arzu nesnesi

ORIGINAL ARTICLE URL