Meslek Folklorunun Çağdaş Türk Edebiyatındaki Yansımaları: Hakan Günday’ın “Malafa” Romanında Kuyumculuk ve Tezgâhtarlık

Authors : Cem Meriç

Pages : 259-277

Doi:10.61729/uhad.1788438

View : 175 | Download : 454

Publication Date : 2025-11-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarih boyunca üretim ve geçim biçimleri, toplumların sosyal örgütlenmesi, kültürel birikimi ve toplumsal hafızası üzerinde belirleyici bir rol oynamıştır. İnsan, yaşadığı çevreden yararlanarak farklı ihtiyaçlara yanıt veren meslek alanları oluşturmuş; ilk dönemlerde temel ihtiyaçlara dayalı üretimler öne çıkmış, zamanla gelişen ticaret anlayışıyla birlikte özellikle değerli taşlar ve kıymetli madenler etrafında şekillenen kuyumculuk gibi meslekler ortaya çıkmıştır. Bu meslekler ekonomik işlevlerinin yanı sıra özgün uygulamalar, dil, inanç, ritüel, sembol ve sözlü kültür unsurlarıyla folklorun, özellikle de meslek folklorunun kapsamına girmiştir. Meslek folkloru, iş ve zanaat kollarının yanı sıra toplumsal işlevler, geleneksel bilgi birikimi, söz varlığı ve inanç sistemlerini ele alarak kuşaktan kuşağa aktarılan hafızanın önemli bir boyutunu temsil etmektedir. Dünya edebiyatında türlerin çeşitlenmesiyle meslek folkloruna ait izlerin modern metinlerde giderek daha görünür hâle geldiği görülmekte, bu durum edebiyat ile folklor arasındaki bağı güçlendirmektedir. Türkiye’de yeraltı edebiyatı anlayışının önde gelen isimlerinden Hakan Günday’ın Malafa adlı romanı turizme dayalı kuyumculuk ve tezgâhtarlık ekseninde meslek folkloru açısından dikkate değer bir örnek oluşturmaktadır. Çalışmada bu romandan hareketle meslek folkloruna ilişkin unsurlar incelenmekte ve edebî metinlerin meslek kültürünü anlamaya sunduğu katkılar tartışılmaktadır.
Keywords : Meslek folkloru, Kuyumculuk, Çağdaş Türk edebiyatı, Hakan Günday, Malafa

ORIGINAL ARTICLE URL