Velayetin Kaldırılmasında Çocuğun Üstün Yararı İlkesinin Rolünün İncelenmesi

Authors : Songül Serap Bakırcı Hepvar

Pages : 43-54

Doi:10.51524/uhusbad.1845175

View : 101 | Download : 526

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türk Medeni Kanunu\\\'nda (TMK) düzenlenen ve en ağır koruma tedbiri olan velayetin kaldırılması müessesesinde çocuğun üstün yararı ilkesinin oynadığı merkezi ve belirleyici rolü incelemektedir. Velayet, modern hukukta ebeveynin bir egemenlik hakkı olmaktan ziyade, çocuğun korunmasını amaçlayan ve kamu düzenine ilişkin temel bir yükümlülük olarak kabul edilmiştir. Çocuğun üstün yararı ilkesi, velayetin kapsamını sınırlayan ve alınacak her türlü müdahale tedbirine hukuki zemin hazırlayan temel ilkedir. TMK m. 348\\\'de düzenlenen velayetin kaldırılması, ebeveyni cezalandırmayı değil, çocuğu ihmal, istismar, hastalık veya deneyimsizlik gibi tehlikelerden korumayı hedefler. Bu koruma amacı gereği, velayet görevinin gereği gibi yerine getirilememesi hâlinde ebeveynin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın velayet kaldırılabilir. Hâkimin karar verme sürecinde, çocuğun yararı ile ebeveynin çıkarları çatıştığında mutlak suretle çocuğun menfaati esas alınmalı, kararların ölçülülük ve orantılılık ilkeleri çerçevesinde, daima son çare olarak uygulanması zorunludur. Ayrıca, idrak çağındaki çocuğun görüşünün alınması ve kararların pedagog veya psikolog gibi uzman desteğiyle verilmesi, çocuğun üstün yararının tam olarak tespitinde hayati öneme sahiptir. Velayetin kaldırılmasına rağmen, soybağı ilişkisi devam ettiği için nafaka yükümlülüğü ve çocuğun yararı aksini gerektirmediği sürece kişisel ilişki kurma hakkı devam etmektedir. Makale, uygulamadaki sorunlara dikkat çekerek bu hayati koruma tedbirinin amacına ulaşabilmesi için titiz bir araştırmanın gerekliliğini vurgulamaktadır.
Keywords : Velayet, Velayetin Kaldırılması, Çocuğun Üstün Yararı, Türk Medeni Kanunu

ORIGINAL ARTICLE URL