Çok Taraflı Diplomasi Örneğinde TDT ve İİT: Bölgesel İşbirliği Modelleri ve Örgüt Özellikleri

Authors : Beyza Alpaslan, Gamze Altay

Pages : 110-127

Doi:10.62425/jirs.1699444

View : 177 | Download : 393

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Review Paper

Abstract :Küresel güç dengelerinin yeniden şekillendiği ve bölgesel aktörlerin önem kazandığı günümüz uluslararası sisteminde, tarihsel, kültürel ve dini bağlara dayalı işbirlikleri giderek daha fazla önem arz etmektedir. Bu bağlamda, Türk dünyası ile İslam dünyası arasındaki ilişkiler, sadece ortak bir geçmişin mirası değil, aynı zamanda geleceğe dönük stratejik işbirliklerinin de temelini oluşturmaktadır. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT), Türk dili konuşan ülkeler arasında siyasi, ekonomik ve kültürel bütünleşmeyi hedeflerken; İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), İslam coğrafyasındaki ülkeler arasında dayanışmayı artırmayı ve ortak sorunlara çözüm üretmeyi amaçlayan çok taraflı bir platformdur. Bu iki yapının kesişim kümesinde yer alan ülkelerin, hem Türk hem de İslam dünyasına mensup olmaları, çok boyutlu bir işbirliği zeminini mümkün kılmaktadır. Bu çalışma, söz konusu iki teşkilatın yapısını ve etkileşimini inceleyerek, Türk ve İslam dünyası arasında stratejik işbirliği potansiyelini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu makale, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) örnekleri üzerinden Türk dünyası ile İslam dünyası arasındaki stratejik işbirliği imkânlarını incelemektedir. Türk dünyasının kültürel, tarihî ve dilsel ortaklıkları ile İslam dünyasının dini bağlamda oluşturduğu geniş coğrafi ağ, uluslararası ilişkilerde önemli bir potansiyel sunmaktadır. Bu bağlamda, TDT\\\'nin bölgesel bütünleşme hedefleri ile İİT\\\'nin küresel Müslüman dayanışmasını amaçlayan misyonu arasındaki kesişim noktaları analiz edilmiştir. Makalede, iki teşkilatın tarihsel gelişimi, kurumsal yapısı ve işleyişi karşılaştırmalı olarak ele alınmakta; ekonomik, siyasi, kültürel ve güvenlik alanlarında işbirliğini güçlendirecek stratejik öneriler sunulmaktadır. Sonuç olarak, Türk ve İslam dünyasının mevcut jeopolitik konjonktürde daha etkili bir dayanışma ve işbirliği zemini oluşturmasının, hem bölgesel istikrara hem de uluslararası sisteme olumlu katkılar sağlayacağı vurgulanmaktadır.
Keywords : Türk Devletleri Teşkilatı, Uluslararası Hukuk, Uluslararası Örgütler, Uluslararası İşbirlikleri, İslam İşbirliği Teşkilatı

ORIGINAL ARTICLE URL