Amanos Dağları (Hatay İl Sınırı) Üzerinde Yer Alan Köy-Altı (Köyün Bağlısı) Yerleşmelerinin Dağılışı

Authors : Semiha Çay, Eylül Karagel

Pages : 10-37

Doi:10.35235/uicd.1828366

View : 212 | Download : 250

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Coğrafya konusu insan olan, insan topluluklarının toplumsal ve kültürel özelliklerini bulundukları mekân ünitesi içerisinde değerlendiren ve çevresiyle karşılaştırıp ilişkilendirebilen sosyal bir bilimdir. İnsan, coğrafya ilminin temel unsurlarından birisi olmakla birlikte, insan faktörünü yaşadığı doğal ortamdan ayrı düşünmek, değerlendirmek ve bir şeyler ortaya koymak imkânsızdır. Amanos Dağlık kütlesi üzerindeki yerleşmelerin dağılışlarının ve bu alandaki ilçe idari sahaları içerisine giren köy-altı, köy ve kasaba karakterli yerleşmelerin sayısı oldukça fazladır. Çalışma alanı içerisinde 96 tane köy ve kasaba karakterli yerleşme bulunurken 15 tane de şehirsel karakterli yerleşmenin idari sınırları yer almaktadır. Dağlık kütlenin batısında Dörtyol, Payas, İskenderun ve Arsuz ilçelerine ait 41 köy ve kasaba karakterli yerleşme bulunmaktadır. Dağlık kütlenin doğusunda ise Hassa, Kırıkhan, Antakya ve Samandağ ilçelerine bağlı köy ve kasaba karakterli yerleşme sayısı 55’dir. Geçit alanı üzerinde kurulmuş olan Belen ilçesi sınırlarında 9 tane köy ve kasaba karakterli yerleşme bulunurken Belen ilçe merkezi fonksiyonel olarak şehirsel karakter taşımaktadır. Amanos Dağları’nda köyün bağlısı durumunda olan yerleşmelerin 1980 ve 2020 yıllları dikkate alınarak dağılışları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmada bir idari sınırdan ziyade bir coğrafi ünitenin araştırma sahası olarak sınırlandırılmış olması özgün değerini ortaya koymaktadır. Amanos Dağlık kütlesi üzerinde kurulmuş olan yerleşmelerin (köy-altı, köy, kasaba, şehir) 1980 ve 2020 yıllarına ait dağılışları 1/25.000 ve 1/100.000 ölçekli topoğrafya haritaları taranmak suretiyle ortaya çıkarılmıştır. Köy-altı yerleşmeleri içerisinde en önemlisinin yayla yerleşmeleri olduğunu belirtmek gerekir. Araştırma sahasında konunun net bir şekilde ortaya konulması için ilgili literatür, bilgi, belge ve farklı dönemlerde hazırlanmış topoğrafya haritaları kullanılmıştır. Bu materyaller çalışma bulgularının açığa çıkarılması açısından önemli veri kaynaklarını oluşturmaktadır. Çalışmanın veri analizi için çeşitli görsel ifade teknikleri kullanılmıştır.
Keywords : Amanos Dağları, Hatay, Kırsal yerleşmeler, Köy altı yerleşmeleri

ORIGINAL ARTICLE URL