Çanakkale’de Kamusal Alanlarda Yer Alan Heykellerin Araştırılması

Authors : Mehmet Anıl Kızılaslan, Busesu Güner, Didem Arslan, Mürüvet Harman

Pages : 485-504

View : 150 | Download : 236

Publication Date : 2025-12-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Modern şehirlerde kamusal alanlar toplumun bir araya geldiği, vakit geçirdiği ve sosyalleştiği önemli mekânlar arasında yer almaktadır. Böylesine önem arz eden bu alanların tasarımı da söz konusu işlevleri yerine getirecek biçimde yapılmaktadır. Özellikle 20. yüzyıldan itibaren rölyef ve heykeller kamusal alanlarda sıklıkla karşılaşılan öğelerdir. Bu öğeler arasında kent içerisinde bulunan anıtsal olmayan heykeller insanların dikkatini çekmektedir. Türkiye’de 1970 sonrası kamusal alanlarda görünürlüğü artan söz konusu heykellerin benzer örnekleri Çanakkale kent sınırları içerisinde de yer almaktadır. Taş, mermer, metal gibi değişik malzemelerle, farklı boyutlarda üretilen heykeller hakkında bilgi sahibi olmak kent sakinlerinin ve ziyaretçilerinin talep edebileceği nitelikte bilgiler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle sanatçıları, konumlandırıldıkları yerler, konuları, üretim tarihleri gibi temel özellikleri bile bilinmeyen heykellerin aydınlatılması önem arz etmektedir. Bu çalışmada, saha araştırması, kütüphane ve dijital kaynak taraması, görüşme yöntemleri ile Çanakkale kent sınırları içerisinde kalan ve anıtsal olmayan heykellere ait bilgiler elde edilmiştir. Elde edilen bilgiler ışığında söz konusu heykellerin coğrafi bilgi sistemi üzerinden haritalandırılması, bu harita üzerine toplu bir envanterinin oluşturulması ve literatüre kazandırılması, dijital ortama aktarılan bilgilerin kentlilere ve bu alanda çalışmak isteyenlere ulaştırılması amaçlanmaktadır. Araştırma, saha çalışmaları, kütüphane ve dijital kaynak taramaları, sanatçılarla yapılan görüşmeler ve coğrafi bilgi sistemi teknolojisi kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma kapsamında 22 anıtsal olmayan heykel tespit edilmiş, konumları belirlenmiş ve sanatçı, yapım yılı, malzeme gibi temel bilgiler toplanmıştır. Bulgular, Çanakkale’de bu tür heykellere dair resmi bir katalogun veya envanterin bulunmadığını göstermektedir. Heykellerin çoğunun parklar, yürüyüş yolları ve sahil şeridi gibi yoğun insan trafiği olan alanlarda yer aldığı belirlenmiştir. Kamusal sanatın tanıtımına ve kültürel turizme katkı sağlamayı hedefleyen çalışmadan sonuç olarak, bu tür heykellerin korunması, tanıtılması ve kayıt altına alınması için belediyeler ve kültürel kurumlar iş birliği yapılması, dijital haritalandırma gibi modern teknolojilerden faydalanması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır.
Keywords : Anıtsal Olmayan Heykelleri, Envanter, Dijital Haritalandırma, Coğrafi Bilgi Sistemi, Çanakkale Heykelleri Haritası

ORIGINAL ARTICLE URL