Toplumsal Bir İzdüşümü Olarak Sporun Sosyolojisine Çağrı

Authors : Hüsameddin Mehmet Tüzün

Pages : 55-68

Doi:10.56387/ahbvedebiyat.1615714

View : 42 | Download : 23

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışma sporu sosyolojik bir olgu olarak ele almakta, sporun dün, bugün ve gelecekte sosyoloji disiplini için zengin bir araştırma sahası sunduğunu göstermektedir. Geleneksel toplumlarda spor, savaşa hazırlık, dini ritüellerin icrası, toplumsal ihtilafların çözümü ve grup dayanışmasının güçlendirilmesi gibi işlevlerle toplumsal değerlerle güçlü bir bağ kurmuştur. Modern dönemle birlikte spor, endüstrileşme, kentleşme ve kapitalist ilişkilerin etkisiyle kitleselleşmiş, profesyonelleşmiş ve ticarileşmiştir. Çalışmada Huizinga’nın homo ludens (oyun oynayan insan) kavramından oyun kültür ilişkisiyle Elias’ın uygarlık süreci ve sporun toplumu anlamadaki rolüne, Foucault’nun disipliner güç ve biyopolitika analizlerinden iktidar ve beden politikalarının sporla ilişkisine, serbest zaman kavramının modern dönem toplumsal örgütlenme biçiminde kitlelere yayılmasıyla sporun da kitleselleşmesine Bourdieu’nun beğeni ve ayrım üzerinden tabakalaşma tezahürlerine ve sınıf farklılıklarının bedene bakış ve spor üzerinden de okunabilmesine vurgu yaparak sporun toplumsal yapıdaki ilişki biçimlerini ve dönüşümlerini teorik yaklaşımlar bakımından vurgulamaktadır. Bununla beraber küreselleşme süreciyle spor ilişkisine değinilmiştir. Yaşanan teknolojik gelişmeler ve kitle iletişim araçlarıyla, sporun tatbikindense takibi önemli hale gelmiş ve spor büyük bir endüstriye dönüşmüştür. Medya ve popüler kültür bağlamında sporun bu süreçle ilişkisi de sosyolojinin çalışma alanlarından birisidir. Spor, modernitenin yarattığı toplumsal değişimlerin bir izdüşümü olarak, ekonomik, politik, kültürel ve sosyal süreçlerin izlenmesine olanak tanır. Bu çalışmada da sporun yalnızca fiziksel bir aktiviteden ibaret görülmeyip, bizzat toplumsal dokunun tüm katmanlarıyla iç içe geçmiş bir olgu olarak ele alınması gerektiği vurgulanmaktadır.
Keywords : spor sosyolojisi, geleneksel spor, modern spor, sosyal değişme, modernite

ORIGINAL ARTICLE URL