Bab’aziz Filminde Kutsal Mekân: Meşşai Felsefe Perspektifinden Bir Analiz

Authors : İdil Kefeli, Şener Şentürk
Pages : 69-84
Doi:10.56387/ahbvedebiyat.1686793
View : 45 | Download : 20
Publication Date : 2025-06-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Çalışmanın amacı, “Bab\\\'Aziz: Ruhunu Tefekkür Eden Prens” sinema filmini “kutsal mekân” perspektifinden çözümlemektir. Bab’Aziz filminde, sinemasal mekân olarak kurgulanan örtük kutsal mekânlar, İslam felsefesi içinden Meşşai gelenek (Farabi, İbn Sina) açısından analiz edilmektedir. Kutsal mekân, modern anlayışın sunduğu profan-kutsal mekân ayrımında değil İslami düşünce geleneği içinde Meşşai felsefenin temel anlayışıyla ele alınmaktadır. Kutsal mekân, inanç sistemleri içinde var olan ve varlığını devam ettiren kutsalın tezahür alanlarından biri olarak kabul edilmektedir. Çalışmada mekân, sınırlarla belirlenen içi boş geometrik bir şekil olarak değil “hadise mekânı” olarak kabul edilmektedir. Mekânda yaşanan hadise sayesinde anlam dönüşmekte ve örtük kutsal mekân ortaya çıkmaktadır. Bab’Aziz sinema filminde kutsalın tezahür ettiği örtük sinemasal mekânlar, çöl ve harabe olarak kabul edilmektedir Çöl, uçsuz bucaksızlığı ile insana kul olduğunu hatırlatırken, Allah’ın ayetlerini okuyan insan için kutsalın tezahür ettiği mekân olmaktadır. Çölün ıssızlığı, sonsuzluğu içinde bulunan insanın kendi yetkinliğinin farkına varması, Allah’ın ayetlerini keşfetmesi için tetikleyici bir rol oynamaktadır. Harabe ise filmin ilk sekanslarında İştar’ın kum fırtınasından korunmak için sığındığı ve yeniden doğumu temsil eden olayın yaşandığı mekândır. İnsan eseri olan harabe doğanın eliyle özüne dönerken İştar’da yeniden doğumuyla kendi özüne yönelerek kendi kutsal yolculuğuna başlamaktadır. Harabe ne var oluş ne de yok oluştur; o dönüşümü ifade eden bir süreçtir. Sonuç olarak, Bab’ Aziz filminde kullanılan mekânların, örtük anlamının alımlayıcının, yönetmen, oyuncu ve kültürel arka planla ilişkisinde kendini açığa vurduğu düşünülmektedir.
Keywords : Kutsal mekânlar, Bab’Aziz, Meşşai, Farabi, İbn Sina.

ORIGINAL ARTICLE URL