ÖZEL YETENEKLI ÖĞRENCILERIN PSIKOLOJIK DANIŞMANLIK VE REHBERLIK GEREKSINIMLERI

Authors : Sinan Edik, Osman Aktan

Pages : 75-98

View : 137 | Download : 182

Publication Date : 2025-12-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, özel yetenekli yetenekli öğrencilerin psikolojik danışmanlık ve rehberlik hizmetleri ihtiyaçlarının, psikolojik danışman ve rehber (PDR) öğretmen görüşlerine dayalı olarak belirlenmesidir. Araştırma, durum çalışması yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu, ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilen Şanlıurfa ilindeki Haliliye, Karaköprü, Siverek ve Viranşehir ilçelerindeki Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) görev yapan dört, ayrıca Viranşehir ilçesinde özel yetenekli öğrenci bulunan örgün eğitim kurumlarında görev yapan beş PDR öğretmeni olmak üzere toplam dokuz öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, uzman görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Gerçekleştirilen görüşmeler kayıt altına alınarak betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, katılımcıların çoğunluğunun özel yetenekli öğrencilerle ilgili özel bir eğitim almadığı; mesleki gelişimlerini bireysel çabalar, lisans eğitiminde sınırlı sayıda verilen dersler ve hizmet içi eğitimlerle sürdürdüklerini göstermektedir. Özel yetenekli öğrencilerin rehberlik ihtiyaçları arasında kariyer farkındalığı, gelecek planlaması, mükemmeliyetçilik, beklenmedik başarısızlık, özel yetenekli etiketi ve motivasyon sorunları ön plana çıkmıştır. Sosyal ilişkilerde ise iletişim ve arkadaşlık sorunları ile duygusal yoğunluk gibi zorluklara ilişkin ihtiyaçlar öne çıkmaktadır. Araştırma sonuçları, doğrultusunda, psikolojik danışmanlık hizmetlerinin özel yetenekli öğrencilere göre bireyselleştirilmesi, mesleki gelişim programlarının yaygınlaştırılması ve ilgili kurumlar arasında iş birliğinin artırılması önerilmektedir.
Keywords : Özel yetenek, özel yetenekli öğrenciler, Bilsem, psikolojik danışman ve rehber öğretmen, ihtiyaç analizi

ORIGINAL ARTICLE URL