Yumuşak kat düzensizliğinin betonarme yapılar üzerindeki olumsuz etkileri

Authors : Aslı Akdemir, Tuğba İnan Günaydın

Pages : 61-69

Doi:10.70669/ijedt.1665627

View : 125 | Download : 847

Publication Date : 2025-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Ülkemizde yürürlükte olan deprem yönetmeliğinde yer alan yapısal düzensizliklerin depremde yapıların ağır hasar almalarında, yaşanan can ve mal kayıplarının sayısının yüksek olmasında etkilerinin çok fazla olduğu bilinmektedir. Mimari tasarımcılar ve inşaat sektöründeki uygulama aşamasında yer alan diğer meslek gruplarının yapısal düzensizlikler hakkında bilgi sahibi olması ve depreme dayanıklı yapı tasarımdaki önemlerini kavramaları gerekmektedir. Yapıların tasarım ve uygulama aşamalarını bu bağlamda detaylı olarak takip etmeleri sağlanmalıdır. Çalışmada düşey yapısal düzensizlik türlerinden biri olan yumuşak kat düzensizliği incelenmiştir. Yumuşak kat düzensizliğinin yönetmelikteki tanımı ve hesaplama yöntemi açıklanmıştır. Yumuşak kat düzensizliğine neden olan tasarım faktörleri ve bu yanlış uygulamaların yapıların depreme karşı dayanımına olan etkileri daha önce bu konuda önemli bilgiler içeren kaynaklardan araştırılarak ve eklemeler yapılarak aktarılmıştır. Yumuşak kat düzensizliğine neden olan faktörler ve önlem almak için tercih edilebilir tasarım önerileri detaylı olarak görsellerle tablo haline getirilerek ifade edilmiştir. Düşey düzensizlik türlerinden birisi olan yumuşak kat düzensizliği genellikle zemin katların ticari amaçla kullanımında daha işlevsel hale getirmek için kat yüksekliğinin diğer katlardan fazla olması ya da dolgu duvarlarının zemin katlarda kaldırılması gibi nedenlerle ortaya çıkmaktadır. Bunun gibi sebeplerle meydana gelen katlar arası rijitlik farkının oluşması depremde katların farklı salınım hareketleri sergilemelerine neden olmaktadır. Çalışmada yapısal düzensizliklerden depremde sıklıkla karşımıza gelen yumuşak kat düzensizliği incelenmiştir. Düşey düzensizlik türü olan bu düzensizlik katlar arası rijitlik düzensizliği olaraktan bilinmektedir. Yumuşak kat düzensizliğinin tanımı, hesaplanması, bu düzensizliğe neden olan tasarım faktörleri, düzensizliğin önlenmesi için uygulanabilir tasarım yaklaşımları analiz edilerek açıklanmıştır. Depreme dayanıklı yapı tasarımı için bu hususta gerekli önlemlerin alınması gerekmektedir.
Keywords : Yumuşak Kat Düzensizliği, Yapısal Düzensizlikler, TBDY 2018, Mimari Tasarım Hataları

ORIGINAL ARTICLE URL