Kendine Özgü Bir Muhakeme -İcra Ceza Yargısı-

Authors : Gülnihal Zeynep Şahin

Pages : 1795-1830

Doi:10.34246/ahbvuhfd.1775931

View : 136 | Download : 119

Publication Date : 2025-10-14

Article Type : Research Paper

Abstract :İcra ve İflâs Kanunu’nun on altıncı babı, cebrî icranın kesintisiz ve etkin bir biçimde işleyişini korumak amacıyla bir yandan hapis veya adlî para cezasını gerektiren icra suçlarını, diğer yandan yükümlülük ihlallerine özgü disiplin ve tazyik hapsini düzenler. Hapis/adlî para cezası yaptırımına bağlanmış fiiller, ceza hukuku anlamında suç niteliği taşır. Disiplin ve tazyik hapsi ise borcun ifasına yönelen, yükümlülük yerine getirildiğinde infazı derhâl sona erdirilen kamu gücü araçlarıdır. İcra ceza yargılaması kuralları, genel ceza yargılamasından farklılık gösterir: Şikâyete tabi suçlarda süreç doğrudan icra mahkemesinde başlar, duruşmada Cumhuriyet savcısı bulunmaz ve belli şartlarda sanığın yokluğunda yargılama (İİK m. 349/5) yapılabilir. Şikâyete tabi olmayan suçlarda ise Ceza Muhakemesi Kanunu’nun ilgili hükümleri uygulanır. Uzlaştırma kurumu bakımından 2016 yılı ve sonrası farklı yöndeki uygulamalar, Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2021 tarihli kararıyla, amaçsal ve usûlî yapıdaki uyumsuzluk ile mükerrer icra takibi riski gerekçeleri üzerinden icra ceza yargısında uzlaştırmanın uygulanamayacağı yönünde sonuca bağlanmıştır. İİK m. 354, şikâyetten feragat veya borcun ödenmesi hâlinde dava ve cezanın düşmesini sağlayan kendine özgü bir mekanizma sunar; kanun yoluna başvuru bakımından ise İİK m. 353 ve CMK hükümleri esas alınır.
Keywords : İcra suçları, İcra ceza yargısı, İcra ceza yargılaması, Disiplin ve tazyik hapsi, İcra iflâs suçları.

ORIGINAL ARTICLE URL