Çocuklar İçin Parasosyal Etkileşim Ölçeği Geliştirme Çalışması

Authors : Cihat Yaşaroğlu, Reşit Biçer, Meryem Bozmaz

Pages : 1597-1614

Doi:10.47994/usbad.1827533

View : 139 | Download : 193

Publication Date : 2025-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :1950’lerde ortaya atılan bir görüşe göre TV izleyicileri, televizyonlarda izledikleri “ünlüler” ile tek taraflı bir bağ kurdukları ve sanki kendileri iletişim halinde olduklarını iddia etmektedir. Parasosyal etkileşim olarak ifade edilen bu tek taraflı bağın, ilerleyen zaman dilimleri içinde çeşitli şekillerde ölçüldüğü görülmüştür. Bu ölçümler için de çeşitli ölçeklerin geliştirildiği görülmektedir. Parasosyal etkileşim kavramı Oxford tarafından 2025 yılının kelimesi olarak seçilmiştir. Günümüzde özellikle çocuklar düşünüldüğünde, çocukların internetten izledikleri fenomenler ile tek taraflı bir bağ kurdukları ifade edilmekte ancak bu bağı ölçebilecek ölçek olmadığı görülmektedir. Bu araştırma, çocukların fenomenler ile geliştirdikleri tek taraflı bağı ölçmeyi amaçlayan bir “Çocuklar için Prasosyal Etkileşim Ölçeği” geliştirerek bu ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışmalarını yapmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla AFA ve DFA için iki ayrı grup olmak üzere 435 ilkokul 3 ve 4. Sınıf öğrencisinden veriler toplanmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda tek faktörlü 9 maddelik üçlü likert bir ölçek elde edilmiştir. Tek faktörün özdeğerinin 5.49 ve açıkladığı varyansın %61.01 olduğu görülmüştür. Tek faktör altında yer alan 9 maddenin yük değerleri ise .71 - .87 arasında değişmektedir. İkinci ölçümde ise DFA analizleri yapılmış ve uyum indeksleri CMIN=58.63; DF= 26; p<0.001; CMIN/DF= 2.25; RMSEA= 0.76; GFI: .94, AGFI = .91, NFI = .92, CFI= 0.95 olarak elde edilmiştir. Bu değerler, ölçeğin yapısının geçerli olduğunu göstermektedir.
Keywords : Parasosyal etkileşim, Fenomen, YouTuber, Ölçek

ORIGINAL ARTICLE URL