Sosyal bilgiler eğitimi ve felsefi düşünce akımları (idealizm, realizm, natüralizm, pragmatizm, hümanizm) arasındaki ilişkiler

Authors : Ali Ekber Gülersoy, Münever Demirdaş Arslan, Nesrin Aslan, Dilayda Tuğrul Kahraman, Çağdaş Yüksel, Zeynep Esra Bayrak

Pages : 121-179

Doi:10.47615/issej.1798507

View : 286 | Download : 574

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı sosyal bilgiler eğitimi ile beş temel felsefi düşünce akımı arasındaki ilişkiyi, sosyal bilgiler dersi öğretim programları çerçevesinde irdelemektir. Bu kapsamda idealizm, realizm, natüralizm, pragmatizm ve hümanizm olmak üzere beş temel felsefi akımın tanımları, tarihsel gelişimleri ve bu akımların eğitim felsefelerine etkileri açıklanmıştır. Ayrıca Türkiye’de geçmişten günümüze Sosyal Bilgiler Öğretim Programlarının (SBÖP) felsefi temelleri incelenmiş, güncel program olan 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM)’nde bu felsefi akımların etkileri ortaya konmaya çalışılmıştır. Doküman inceleme yönteminin kullanıldığı bu nitel çalışmada, ilgili literatür taranmış; TYMM SBÖP ayrıntılı olarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında belirlenen idealizm, realizm, natüralizm, pragmatizm ve hümanizm temel felsefi akımları ile 2024 TYMM SBÖP arasındaki ilişkiler kuramsal bir çerçeveye dayalı olarak analiz edilmiştir. Bu bağlamda, programda yer alan kazanımlar, öğretim ilkeleri ve öğrenme çıktıları söz konusu felsefi yaklaşımlar ışığında değerlendirilerek sosyal bilgiler eğitiminin felsefi temelleri belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak sosyal bilgiler eğitiminin felsefi bir temele dayandığı tespit edilmiş, çalışmaya konu olan felsefi akımların eğitime bakış açıları ve sosyal bilgiler eğitimi ile ilişkisi ele alınmıştır. Bu felsefi akımların 2024 SBÖP’ye yansıyan yönleri programdan somut örneklerle gösterilmiştir.
Keywords : Öğretim Programı, Sosyal Bilgiler, Felsefi Akımlar (İdealizm, Realizm, Natüralizim, Pragmatizm, Hümanizm)

ORIGINAL ARTICLE URL