Ayıntâb’da Hibe Uygulaması [1600-1650]
Authors : Fatma Yıldırım
Pages : 49-70
Doi:10.20860/ijoses.1452453
View : 71 | Download : 58
Publication Date : 2024-06-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Tarihte insanlar çeşitli yollardan mülk edinmişlerdir. Bu yollardan biri de hibedir. Hibe karşılıksız vermek, bağışlamak anlamlarına gelmektedir. Kadın erkek fark etmeksizin ehliyet sahibi olan herkes malını ister aile içi akraba ister yabancı kişiler olsun istediği kişiye hibe edebilmektedir. Bütün toplumlarda hibe çeşitli isimler altında gerçekleşmiştir. Osmanlı Devleti’nde de hibe uygulamaları yaygın olarak görülmektedir. Hibeler genellikle Osmanlı şehirlerinde kadılar tarafından tutulan Şer’iyye sicillerine kaydedilmiştir. Burada da Osmanlı Devleti’nin bir şehri olan Ayıntâbda Hicri 1008,1009-1061/Miladi 1600-1650 tarihleri arasındaki hibe kayıtları incelenmiştir. Bu kayıtlarda hibelerin yapılma amaçlarından bahsedilmemektedir. İlgili kayıtlarda genellikle hibelerin kimden kime yapıldığı, hibe konusu, hibe edilen malın türü ile ilgili bilgiler yer almaktadır. Aynı zamanda yapılan bu hibelerin bazıları mirasçılar tarafından kabul görmediği için taraflar arasında davalaşmalar yaşanmasına neden olmuştur. Bu çalışmada XVII. yüzyılın ilk yarısındaki kayıtlardan hareketle Ayıntâb şehrindeki hibe uygulamaları hakkında bilgiler verilerek hibelerin tarafları, hibeden dönülüp dönülemeyeceği ve şehirde yapılan hibeler üzerine mahkemeye yansıyan davalaşmalar değerlendirilmeye çalışılacaktır.Keywords : Ayıntâb, Şerʻiyye Sicili, Hibe
ORIGINAL ARTICLE URL