KÜRESELLEŞEN DÜNYADA REKABETE İLİŞKİN ULUSLARARASI SORUNLAR: ÇOKULUSLU ŞİRKETLERİN ARTAN GÜCÜ VE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELER

Bu çalışmada, küreselleşmeyle birlikte ticaret ve rekabet politikaları arasındaki sınırın bulanıklaşması, ticaret ve rekabet politikalarının iç içe geçmesi üzerinde durulmaktadır. Bu çerçevede, rekabete ilişkin ticaretle bağlantılı uluslararası sorunların ağırlığı giderek artmaktadır. Uzun bir tartışma döneminden sonra, konunun Dünya Ticaret Örgütüinsert ignore into journalissuearticles values(DTÖ); kapsamına alınmaması yönünde karar verilmiş olmakla birlikte, ortaya çıkan uluslararası meselelerin ışığında konu güncelliğini sürdürmektedir. Ticaretle ilişkili rekabete ilişkin uluslararası sorun alanlarının başında uluslararası karteller, üçüncü ülkeler üzerinde taşma etkileri olan birleşmeler ve uluslararası oligopoller gelmektedir. Her üç durum da, küreselleşmeyle birlikte ekonomik ağırlıkları ve hâkimiyetleri önemli ölçüde artan çokuluslu şirketlerle yakından ilgilidir. Serbest ticarete yönelerek iç piyasalarını dış rekabete açan gelişmekte olan ülkeler, gerek iç, gerek dış piyasalarda çokuluslu şirketlerle rekabet etmek durumunda kalmaktadırlar. Gelişmekte olan ülkelerininsert ignore into journalissuearticles values(GOÜ); gerek uluslararası karteller, gerek taşma etkileri olan birleşmeler konusunda haklarını arayabilmeleri olanakları son derece sınırlıdır. Uluslararası oligopoller ise, gelişmekte olan ülkelerin uluslararası piyasalarda rekabetçiliğini önemli ölçüde engellemektedir. O nedenle, bu çalışmada özellikle gelişmekte olan ülkelerin çokuluslu şirketler karşısındaki konumları üzerinde durulmaktadır.