Türkiye’nin Çok Partili Siyasal Sisteme Geçiş Sürecinde Milli İrade Söylemi ve 1946 Genel Seçimleri

Authors : Pınar AYDOĞAN

Pages : 1135-1154

Doi:10.26745/ahbvuibfd.1162730

View : 51 | Download : 31

Publication Date : 2022-12-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Çok partili siyasal sisteme geçiş sürecinde 1946 genel seçimleri, Türk siyasal yaşamındaki önemli eşiklerden biri olmuştur. İlk kez “tek dereceli” ve “çok partili” olarak yapılan 1946 seçimleri öncesinin incelenmesi siyasal yaşama dair önemli noktalar içermektedir. Seçime giden süreçte dönemin en etkin figürü Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün çıktığı yurt gezilerinde, yaptığı konuşmalarda, verdiği demeçlerde ve gazetelere yansıyan yazılarda kuvvetli bir sandığa gitme çağrısı hakim olmuştur. Vatandaşa bir “seçmen” olduğunu hatırlatan, “demokrasi”ye, “milli irade”ye giden yolun “sandık”tan geçtiğini, oy vermenin “milli bir görev, kutsal bir borç” olduğunu vurgulayan bu çağrılarda “milli irade”, “seçim” ve “oy çokluğu” birlikteliğine olan vurgu güçlüdür. Vatandaş seçmen olarak büyük bir önem kazanırken, milli irade Meclis ile demokrasi sandık ile özdeşleştirilmiştir. Yapılan bu çalışmada, 1946 genel seçimleri öncesi İsmet İnönü, CHP yöneticileri ve basın tarafından vatandaşlara yapılan seçimlere katılım çağrısının ve bu yöndeki propagandanın “milli irade” söylemiyle ilişkisi ele alınacaktır. Seçim çağrılarına ve seçim sonrası zafer konuşmalarına yansıyan, Türk siyasal yaşamının baskın bir tonu olan “milli irade” söyleminin ilk izlerine işaret edilecektir. Çalışmada, 1946 seçimleri öncesinde başta İsmet İnönü’nün seçim öncesi demeçleri olmak üzere dönemin gazeteleri insert ignore into journalissuearticles values(Ulus, Akşam, Vakit, Cumhuriyet); taranarak analiz edilmiştir.
Keywords : 1946 Genel Seçimleri, milli irade söylemi, sandık, çoğunlukçu demokrasi, Cumhuriyet Halk Partisi

ORIGINAL ARTICLE URL