Bir Disiplin Dili Oluşturmak: ‘Yönetim ve Organizasyon’ Disiplininin Dilsel Gelişimine İlişkin Bir İnceleme

Authors : Recai COŞKUN
Pages : 399-422
Doi:10.26745/ahbvuibfd.1226876
View : 122 | Download : 89
Publication Date : 2023-09-18
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada, 1950’lerden 1980’lere Yönetim ve Organizasyon disiplinin dilsel gelişimi seçilmiş ders kitaplarının belge çözümlemesine tabi tutulması yoluyla incelenmiştir. Farklı kurumları temsil eden yazarların farklı tarihlerde basılmış eserlerindeki dillerinin zamanla değişim gösterip göstermediği sorgulanmıştır. Yapılan çözümlemelerde yazarların özellikle 1950’lerde ve 1960’larda hem İşletme Alanının hem de Yönetim ve Organizasyon disiplini dilinin oluşturulmasında iki meydan okumayla karşılaştıkları görülmüştür: Birincisi dilde tam karşılığı olmayan batı kökenli terimlere karşılık bulmak; ikincisi, siyasi gelişmelere bağlı olarak Türkiye’deki dil tartışmalarının etkisi altında disiplin dili kurmaya çalışmak. Yazarların dille ilişkileri açısından şu tavrı geliştirdikleri görülmüştür: insert ignore into journalissuearticles values(a); Bir bütün olarak Türk dilini ve özelde disiplin dilini yeniden kurmak; insert ignore into journalissuearticles values(b); yalnızca disiplin dilini kurmaya çalışmak; insert ignore into journalissuearticles values(c); dille ilgili bir iddia gütmeden anlaşılırlığı öncelemek; insert ignore into journalissuearticles values(d); dille ilgili hiçbir kaygı taşımadan Türkçeyi olduğu haliyle etkili kullanmayı isteyenler. Dil konusu aynı zamanda ideolojik bir tartışma olduğu için, yazarların dönemsel siyasi gelişmeler karşısında dile ilişkin yaklaşımlarında değişiklik olduğuna ilişkin ipuçlarına rastlanmıştır. Yazarların en benzeşen yönü, batı kökenli terimlere eski Türkçe kelimelere oranla daha hoşgörülü olmalarıdır. Dil sorununun ideolojik alandan 1980’lerden itibaren sıyrılmaya başladığı tespit edilmiştir. Ancak, dil üzerinden üretilen siyasi gerilimlerin bir yansıması olarak disiplin dilinin olgunlaşması ve dilsel bütünlüğün sağlanması yolunda hala alınacak mesafe olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : Yönetim, Organizasyon, Disiplin kuruluşu, Disiplin dili

ORIGINAL ARTICLE URL