FARKLI FRP KUMAŞ TÜRLERİ İLE GÜÇLENDİRİLEN BETONARME KOLONLARIN EKSANTRİK YÜK ETKİSİ ALTINDAKİ DAVRANIŞININ ANALİTİK OLARAK İNCELENMESİ

Authors : Ahmet Kubilay Aksakal, Hamide Tekeli Kabaş, Fuat Demir

Pages : 206-222

Doi:10.62301/usmtd.1796603

View : 131 | Download : 330

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Depremlerin yıkıcı etkilerinin azaltılması ve yapı güvenliğinin sağlanması amacıyla yetersiz betonarme elemanların güçlendirilmesi giderek büyük bir önem kazanmaktadır. Özellikle son yıllarda, yüksek mekanik özellikleri, uygulama kolaylığı vb. nedenlerden ötürü betonarme taşıyıcı elemanların güçlendirilmesinde fiber takviyeli polimer (FRP) kumaşlar çokça tercih edilmektedir. Bu gelişme, farklı FRP kumaş türlerinin ve sarılma yöntemlerinin betonarme kolon davranışı üzerindeki etkilerinin kapsamlı bir biçimde araştırılma gerekliliğini ortaya çıkartmıştır. Bu çalışmada, dört farklı FRP kumaş türü (AFRP, GFRP, BFRP ve CFRP) kullanılarak dıştan yapıştırma yöntemi (EBR) ile güçlendirilen betonarme kolonların, değişken eksantrik yük etkisi altındaki davranışları analitik olarak incelenmiştir. Dört farklı FRP kumaş türünün yanı sıra FRP katman sayısı, sarma yöntemi (tam ve kısmi), kumaş genişliği ve kumaş aralıkları ile eksantrisite seviyesi gibi önemli parametreler de ele alınmıştır. Analitik hesaplamalar yapılırken literatürde var olan bir deneysel çalışma referans alınarak doğrulanmış ve kapsamı genişletilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre FRP kumaş ile sarılan betonarme kolonların eksenel yük kapasitelerinde referans numuneye kıyasla önemli bir artış meydana gelmiştir. Ancak eksantrisite seviyesinin artmasıyla beraber ikinci mertebe etkisiyle FRP kumaş tarafından sağlanan eksenel yük kapasite artış etkisinin azaldığı tespit edilmiştir. Tam sarma yöntemi, kısmi sarmaya kıyasla daha yüksek eksenel yük kapasite artışı sağlamış, kısmi sarmada ise kumaş genişliğinin arttırılması ve kumaşlar arası net boşluk mesafesinin azalması eksenel yük kapasitesini olumlu yönde etkilemiştir. Benzer şekilde FRP kumaş katman sayısındaki artış eksenel yük kapasitesinin artışına katkı sağlamıştır. Sonuç olarak bu çalışma FRP kumaş türü, sarma yöntemi, eksantrisite seviyesi ve uygulama detaylarının kolon performansını doğrudan etkilediğini ortaya koymakta ve güçlendirme tasarımları için önemli bulgular sunmaktadır.
Keywords : Betonarme, Kolon, Güçlendirme, FRP, Eksantrisite

ORIGINAL ARTICLE URL