SOSYAL POLİTİKA AÇISINDAN AİLE BAKIMI: MİRAS BEKLENTİSİ, YAŞLI VE ENGELLİ HAKLARI

Authors : İbrahim Ataç

Pages : 128-143

View : 40 | Download : 34

Publication Date : 2025-10-17

Article Type : Research Paper

Abstract :Aile kurumu, yaşlı ve engelli bireylerin bakımında tarihsel olarak merkezi bir görev üstlenmiştir. Ancak günümüzde bu süreç yalnızca gönüllülüğe dayalı değil, toplumsal, ekonomik ve kültürel zorunluluklar doğrultusunda da şekillenmektedir. Miras beklentisi, özellikle aile üyelerinin bakım sorumluluğunu üstlenmesinde belirleyici bir unsur haline gelmiş ve bu durum, bakım ilişkilerinde çıkar odaklı bir yaklaşıma neden olmuştur. Ayrıca, aile içindeki bakım ilişkileri genellikle fedakârlık ve bağlılıkla sürdürüldüğü izlenimi verse de bu yapı zaman zaman hak ihlallerine ve psikososyal istismara açık bir zemin oluşturabilmektedir. Değinilmek istenen asıl noktalar, aile içi bakım ile miras beklentisi arasındaki ilişkiyi ve bu etkileşimin yaşlı ve engelli bireylerin haklarına etkisini sosyal politika perspektifiyle ele almaktadır. Devletin sosyal bakım sorumluluğunu özel alana devretmesi, ailevi bakım yükümlülüğünü daha görünür kılarken, sürecin denetimsizliği hem bakım verenler hem de bakım alanlar açısından ciddi riskler doğurmaktadır. Yaşlı ve engelli bireylerin bireysel haklarının korunması, bakım kalitesinin izlenmesi ve aile içindeki çıkar çatışmalarının önlenmesi, sosyal politika açısından önemli bir sorun alanı oluşturmaktadır. Devletin, bakım hizmetlerinin kamusal denetimini güçlendirmesi ve bakım ihlallerini yasal olarak tanımlaması, bu bireylerin korunmasında etkili olabilir. Böyle bir politika, miras hukuku ile sosyal sorumluluk arasında sağlıklı bir bağ kurulmasını da destekleyecektir. Bu çalışma, Türkiye’deki sosyal politika uygulamaları kapsamında, aile içi bakım ilişkileri, miras beklentisinin doğurduğu sosyal gerilimler ve yaşlı ile engelli bireylerin hak temelli korunma ihtiyacını tartışacaktır. Amaç, sosyal politika yapım süreçlerinde bu görünmeyen dinamiklerin daha net biçimde değerlendirilmesini sağlamak ve politika önerileri sunmaktır.
Keywords : Aile içi bakım, Miras beklentisi, Yaşlı ve Engelli Hakları, Sosyal Politika

ORIGINAL ARTICLE URL