KAVRAMLAR ARASINDA GERÇEKLİĞİ ARAMAK: POST-TRUTH ÇAĞDA DEPREM VE KONSPİRASİ

Authors : İsmail Sarp Aykurt

Pages : 471-523

View : 185 | Download : 315

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Komplo teorileri, özellikle internetin toplumdaki etkisinin ivmelendiği süreçte artış göstermiştir. Ancak bu durum komplo teorilerinin tarihsiz olduğunu göstermemekte ve tam aksine çalışma, komplo teorilerinin adına “komplo teorisi” denmediği zamanlarda bile kavramın var ve etkin olduğunu öne sürmektedir. Bu çalışmada, komplo teorileri propaganda denilen geniş spektrumlu kavramın bir bileşeni olarak yansıtılmakla birlikte komplo teorilerinin risk, güvensizlik, bilinemezlik, belirsizlik ve toplumsal buhran/çıkışsızlık faktörlerinin arttığı dönemlerde billurlaştığı tespitini de yapmaktadır. Çalışma içerisinde, komplo teorilerinin özellikle Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremleri etrafında ve sosyal medya üzerinden örgütlenen örneklerinde benzer bir toplumsal durumun varlığı da not edilmekle beraber, makale amaç olarak bu dönemde öne çıkarılan komplo teorilerinin incelenmesini ve yorumlanmasını merkezine almıştır. Yine çalışma, komplo teorisi ile benzer örüntülere sahip olan kavramlara yer vermekle birlikte, bu teorilerin panzehirinin ne olacağına ilişkin bilimsel bir irade ortaya koymakta ve deprem konusunu da sınırlı ve ilişkili bir bağlamda masaya yatırmaktadır. Makale bu anlamıyla, komplo teorilerine ve “dezenformasyon, politik doğruculuk ve post-truth” gibi kavramlara da işaret ederek komploculuğun ve komplo teorisi üreticiliğinin tarih içerisinde edindiği işlevin arka planını da göstermeye çalışmaktadır.
Keywords : Komplo Teorisi, Deprem, Dezenformasyon, Propaganda, Konspirasi

ORIGINAL ARTICLE URL