ARGUVAN (MALATYA) ARAŞTIRMALARI: GEÇ KALKOLİTİK’TEN ORTA TUNÇ ÇAĞI’NA YERLEŞİM MODELLERİ VE SERAMİK REPERTUVARI

Authors : Sevgi Dönmez

Pages : 54-86

View : 79 | Download : 150

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :2022 yılında Arguvan İlçesi’nde gerçekleştirilen yüzey araştırmaları sonucunda, Geç Kalkolitik Çağ’dan Orta Tunç Çağı’nın sonuna kadar olan dönemde, bölgenin yerleşim modelleri ve diğer bölgelerle olan kültürel etkileşimi konusunda önemli veriler elde edilmiştir. Bölgenin coğrafi özellikleri ve konumu da dikkate alındığında, Arguvan, Geç Kalkolitik Çağ’dan Erken Tunç Çağı II’nin sonlarına kadar, özellikle Kuzeydoğu Anadolu ile yoğun kültürel etkileşimi yansıtan bulgular sunmuştur. Bu dönemde, Orta Anadolu ve Suriye-Mezopotamya kültürel etkisini yansıtan bulgular ise daha sınırlıdır. Arguvan’ın jeolojik yapısı, yerleşim modellerinin şekillenmesinde önemli bir unsur olmuştur. Bu dönemde, Fırat Havzası ve hinterlandında kalan alanlarda höyük yoğunluklu yerleşimler ön plandayken, Erken Tunç Çağı II’den itibaren savunma ve kontrol amaçlı kullanılmış olabilecek sırt ve tepe yerleşimlerinin sayısında dramatik bir artış söz konusudur. Arguvan’da en erken Erken Tunç Çağı II başlarına tarihlendirilebilecek kurganlar, tepe yerleşimleri üzerinde tespit edilmiştir. Kurgan geleneğinin tam olarak Anadolu’da ilk nerede ve nasıl başladığı ile ilgili tartışmalar devam etmekle birlikte, Malatya’da özellikle Erken Tunç Çağı yerleşimlerinde tespit edilen kurganlar, Erken Tunç Çağı I’in sonlarından itibaren Yukarı Fırat Havzası’ndaki kaotik bir sürecin yansıması olarak, pastoral göçerlerin savunma ve kontrol temelli örgütlenmelerinin bir sonucu olmalıdır. Arguvan’da, Erken Tunç Çağı III ve Orta Tunç Çağı’nı temsil eden yerleşimlerdeki bulgular, diğer bölgelerle olan kültürel etkileşimin azaldığına işaret etmektedir.
Keywords : Arguvan, Seramik, Geç Kalkolitik, Erken Tunç Çağı, Orta Tunç Çağı

ORIGINAL ARTICLE URL