ULUS İNŞASINDAN KİMLİK ÇOĞULLUĞUNA: TÜRKİYE`DE ALEVİ MÜZİĞİNİN SÖYLEMSEL SERÜVENİ

Authors : Çağdaş Demirci, Oltan Evcimen

Pages : 576-606

View : 69 | Download : 162

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze uzanan süreçte Alevi müziğinin farklı söylem alanlarında nasıl yeniden tanımlandığını ve bu söylemlerin tarihsel olarak geçirdiği dönüşümleri incelemektedir. Alevi müziği, Türkiye’de yalnızca bir inanç müziği değil, aynı zamanda modernleşme, ulus inşası, kimlik politikaları ve kültürel çoğulluk gibi toplumsal süreçlerin izlenebildiği bir kültürel göstergedir. Çalışmada, Alevi müziğinin söylemsel dönüşümü tarihsel bağlamlar içinde ele alınmış; her dönemin ideolojik ve kültürel koşullarına bağlı olarak müziğin anlam dünyasında ortaya çıkan değişimler analiz edilmiştir. Bu bağlamda çalışmanın sınadığı hipotez , postmodern dönemde meta-anlatıların çözülmesiyle birlikte kimliğe dayalı kültürel ürünlerin makro projelere bağlanmadan kendini ifade etme eğilimini göstermesi dolayısıyla Alevi müziğinin de bu küresel trende uyumlu bir biçimde şekillenen söylem alanlarında yeniden konumlanmasıdır. Bu hipotez şu sorularla sınanmıştır: (1) Alevi müziği, Cumhuriyet\\\'in kültür tarihi içerisinde hangi söylem alanları içerisinde nasıl var olmuştur?, (2) 1990\\\'lar kimlik hareketiylr başlayan süreçte kimliğe dayalı kültürel ürünleri hangi söylem stratejileriyle ilişkilendirip, nasıl inşa etmiştir?, (3) 2000 sonrasında Alevi müziği kültürel ürünlerinin hangi söylem alanlarında çoğullaşmış ve büyük anlatıdan nasıl ayrışmıştır? Bu alt araştırma soruları doğrultusunda elde edilen veriler söylem analizi ve gömülü teori yaklaşımlarına dayanmaktadır. Dolayısıyla alan verileri aracılığıyla Alevi müziğinin, Türkiye’de kimlik ve kültür politikaları bağlamında nasıl yeniden üretildiğini göstermek amaçlamaktadır. Bu açıdan çalışma, hem kültür tarihimiz hem de güncel müzik piyasasını okuyabilmek anlamında özgün bir değer sunmaktadır. Araştırmanın elde ettği sonuç itibariyle, Alevi müziği artık tek bir ideolojik anlatının parçası olmaktan çıkmış; dini, etnisite, mitik, ulusötesi, otantisite ve dünya müziği söylem alanları arasında salınan çoğul bir temsil alanı olarak varlık gösterme eğilimindedir.
Keywords : Alevi müziği, söylem analizi, kimlik, gömülü teori, kültür politikası, kültürel dönüşüm.

ORIGINAL ARTICLE URL