AVRUPALI SEYYAHLARA GÖRE 17. YÜZYILDA İSTANBUL VE GÜNDELİK YAŞAM

Authors : Abdüllatif Armağan

Pages : 298-312

View : 74 | Download : 89

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, 17. yüzyılda İstanbul’u ziyaret eden Avrupalı seyyahların gözlemleri üzerinden Osmanlı başkentinin mekansal yapısını ve gündelik yaşamını kapsamlı biçimde incelemektedir. İstanbul, çok kültürlü, çok dinli ve kozmopolit yapısıyla her geçen dönem artarak Avrupalı seyyahların dikkatini çeken bir merkez haline gelmiştir. Bu nedenle Busbecq, Tavernier, Thévenot, Tournefort ve diğer Avrupalı seyyahlar, diplomatik, ticari ve bilimsel amaçlarla İstanbul’u ziyaret etmiş; saray, cami, mahalle, çarşı ve pazarlar gibi kentin farklı mekanlarını gözlemlemişlerdir. Seyahatnameler, yalnızca fiziksel yapı ve ekonomik faaliyetleri değil, toplumsal ilişkiler, dini ritüeller, gündelik pratikler, kamusal etkileşimler ve sosyal normlar hakkında da zengin bilgiler sunmaktadır. Çalışmada, bu kaynaklar karşılaştırmalı bir yöntemle ele alınmış; seyyahların öznellikleri, kültürel ön kabulleri ve erişim sınırlılıklarının gözlemler üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Çalışma, İstanbul’un mekansal ve sosyal dokusunu çok boyutlu olarak ortaya koyarken, seyahatnamelerin tarihsel ve kültürel bağlamını da dikkate almaktadır. Bu bağlamda, çalışma hem erken modern dönemde bilgi üretimi ve kültürel temsil hem de toplumsal yaşamın tarihsel olarak anlaşılmasına dair metodolojik katkılar sunmaktadır. Araştırmanın sonuçları, 17. yüzyıl İstanbul’unda gündelik yaşam, mekan kullanımı, sosyal etkileşimler ve kamusal ritüellerin anlaşılmasında seyahatnamelerin önemini göstermektedir. Seyyahların gözlemleri, dönemin sosyal, ekonomik ve kültürel dokusuna dair özgün ve çok katmanlı bir bakış açısı sunmaktadır. Çalışma, Avrupalı bakış açısının sunduğu bilgilerin değerini koruyarak, aynı zamanda bu kaynakların sınırlılıklarını ve önyargılarını da ele almaktadır. Böylece, 17. yüzyıl İstanbul’unun gündelik yaşamına dair hem ayrıntılı hem eleştirel bir bakış sunulmuştur.
Keywords : İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu, 17. Yüzyıl, Avrupalı Seyyahlar, Gündelik Yaşam

ORIGINAL ARTICLE URL