Somut Olmayan Kültürel Miras Ürünü Olarak Tören Keşkeği Geleneğinin Yöresel Sunum Farklılıkları

Amaç: Bu araştırma, Türkiye`de geleneksel tören keşkeğinin yapımı ve sunumu ile ilgili yöresel farklılıkları belirlemeyi amaçlamıştır. Yöntem: Bu keşifsel araştırma için literatür taraması yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Türkiye`de yaygın gastronomi kültürünün bir unsuru olan keşkek, her yörede farklı bir isimle anılmaktadır. Farklı yörelerde farklı sunum ritüelleri ile lapa veya jöle kıvamında hazırlanan keşkeğin hammaddesi buğdaydır. Tartışma: Bu çalışmada, 2011 yılında UNESCO somut olmayan kültürel miras listesine dahil edilen Tören Keşkeği Geleneği ile ilgili bölgesel farklılıklar araştırma konusu olarak belirlenmiştir. Keşkek, Anadolu`da törensel sunumlarda karşılaşılan bir yemeğin genel adı olarak ifade edilmektedir. insert ignore into journalissuearticles values(Çekiç, 2015, s. 9);. Orijinal adı `Döğme Aşı` olan sunum, halk arasında `keşkek` veya `herise` olarak anılmıştır. insert ignore into journalissuearticles values(Ayverdi, 2005, s. 87);. Keşkek, Türkiye`nin Selçuklu döneminde ve Selçuklu öncesi İslam devletlerinde mutfağın vazgeçilmez yemeği olmuştur. Dükkan-ı Herras adlı lokantalarda satılan Keşkek, Osmanlı döneminde düğünlerde sunulan çok popüler bir kış yemeğiydi insert ignore into journalissuearticles values(Ayverdi, 2005, s. 87);. Keşkek hazırlamak için olgun buğday taneleri alınır, biraz su eklenir ve taş havanda kabarmaya bırakılır. Yükselen buğday taneleri tahta tokmaklarla dövülür ve kırılmadan kabuklarından ayrılır. insert ignore into journalissuearticles values(Deniz-Yavaş, 2020, s. 684);. Bayramlarda, doğumlarda, düğünlerde ve mevlitlerde keşkek yapma ritüeli bereket ve birliğin en önemli simgesidir insert ignore into journalissuearticles values(Deniz ve Yavaş, 2020);. Sonuç olarak bu çalışma, Türkiye’de tören keşkeği geleneği ile ilgili bölgeler arası sunum farklılıklarını ortaya koymuş ve alan yazına bu bağlamda katkı sağlamıştır.