ADAPTİF HAYVAN DAVRANIŞLARI IŞIĞINDA MUHTAR AVEZOV’UN KÖKSEREK ADLI HİKÂYESİNİN İNCELENMESİ

Authors : Nazlı MEMİŞ BAYTİMUR

Pages : 151-166

Doi:10.30563/turklad.1081451

View : 52 | Download : 6

Publication Date : 2022-06-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Muhtar Avezov, Kazak halk kültürü ve genel Türk edebiyatı hakkında yaptığı araştırmaları, Kazak edebi dilini kurması ve Batılı tarz nesri geliştirmesi ile 20. yüzyıl çağdaş Kazak edebiyatının en önemli isimlerinden biridir. Roman, piyes, çeviri gibi edebi türlerde eserler veren yazarın aynı zamanda yayımlanmış yirmi yedi hikâyesi bulunmaktadır. Bu hikâyelerden biri de 1929 yılında yayımlanan Kökserek’tir. Söz konusu hikâye, sadece Kazak coğrafyasını ve burada yaşayan insanları ele almakla kalmayıp hayvanları da ön plana çıkartarak bu bölgenin büyük bir yaşam zenginliğine sahip olduğunu ortaya koyması yönüyle Avezov’un hikâyeciliği adına adeta bir zirvedir. Hikâye aynı zamanda fiktif âlemdeki olayların Kökserek adlı kurdun ve diğer hayvanların davranışları ekseninde yaşanması bakımından son derece çarpıcıdır. Hikâyedeki hayvanlar, var olmak adına yapmaları gereken hareketleri yani hayata uyum sağlamak için adaptif davranış denilen davranış tiplerini sergilerler. Bu çalışma, Muhtar Avezov’un Kökserek adlı hikâyesinde özellikle kurtlardaki beslenme, sığınak arama, mücadele, üreme, dikkat/sorumluluk, ilgiye davet, grupla birlikte hareket/taklit, sosyal ve gözlem/inceleme gibi davranış tiplerine kurguda nasıl yer verildiğini ve sözü edilen davranış tipleri üzerinden kurgudaki hayvanları adaptif davranışlar açısından analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Keywords : Muhtar Avezov, Hayvanlar, Davranış, Adaptif Hayvan Davranışları

ORIGINAL ARTICLE URL