TARİHÎ KIPÇAK TÜRKÇESİ METİNLERİNİN HÂL EKLERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI

Authors : Ersin Akbulut

Pages : 99-120

Doi:10.30563/turklad.1667748

View : 98 | Download : 76

Publication Date : 2025-06-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarihî Kıpçak Türkçesi; Memlûk Kıpçak Türkçesi, Codex Cumanicus ve Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi olmak üzere üç ayrı bölüm olarak incelenmektedir. 12 ve 13. yüzyıllarda Mısır\\\'da hüküm süren Eyyubiler Devleti döneminde farklı alanlarda yazılan eserler Memlûk Kıpçak Türkçesi dönemini, 13. yüzyılın sonlarıyla 14. yüzyılın başlarında Altın Ordu Devleti sınırları içerisinde yaşayan Kıpçakların dillerinden derlenen kelimeleri ve propaganda amacıyla yazılan Hristiyanlığa ait metinleri içeren Latin harfli eser Codex Cumanicus\\\'u, 16 ve 17. yüzyıllarda Batı Ukrayna olarak isimlendirilen Kamanets-Podolsk ve Lviv şehirlerinde Ermeni harfleri kullanılarak yazılan farklı nitelikteki Türkçe eserler ise Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi metinlerini ifade etmektedir. Memlûk Kıpçak Türkçesi metinleri ve Codex Cumanicus yaklaşık olarak aynı yüzyıllarda fakat farklı coğrafyalarda meydana getirilmiştir. Codex Cumanicus ve Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi metinleri ise aynı coğrafyada farklı yüzyıllarda meydana getirilmiştir. Geniş bir zaman ve coğrafyada meydana getirilen bu eserler arasında ses bilgisi ve şekil bilgisi yönünden farklılıklar olduğu gibi benzerliklerin de dikkat çektiği görülmektedir. Makalemizde Memlûk Kıpçak Türkçesi metinleri, Codex Cumanicus ve Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi metinleri hâl ekleri açısından ele alınmıştır. Hâl ekleri bakımından metinlerin benzerlik ve farklılıkları tespit edilmiştir.
Keywords : Tarihî Kıpçak Türkçesi, Memlûk Kıpçak Türkçesi, Codex Cumanicus, Ermeni Harfli Kıpçak Türkçesi, hâl ekleri.

ORIGINAL ARTICLE URL