Düzenli Spor Yapan ve Sedanter Ergenlerde Psikososyal Uyum: Yeterlik Alanları ve Problem Davranışların Karşılaştırmalı Analizi

Authors : Yusuf Yıldız, Ozan Kayar

Pages : 17-44

Doi:10.55376/ijtsep.1827088

View : 57 | Download : 120

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın temel amacı, düzenli spor yapan ergenler ile sedanter yaşam tarzını sürdüren akranlarının psikososyal uyum düzeylerini yeterlik ve problem davranış alanları üzerinden karşılaştırmaktır. Ayrıca gruplar arası farklılıkların cinsiyet ve ergenliğin gelişimsel evresine göre incelenmesi ve sporcu ergenlerde spora katılım yoğunluğunun uyum göstergeleri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemini Çankırı’da yaşayan ve yaşları 12–17 arasında değişen 165 sporcu ve 110 sedanter ergen olmak üzere toplam 275 katılımcı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında “Sosyo-Demografik Bilgi Formu” ve “Gençler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeği” kullanılmış; veriler bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ile analiz edilmiştir. Sonuçlara göre sporcu ergenlerin sedanter akranlarına kıyasla sosyallik puanları anlamlı düzeyde daha yüksek, okul yeterliği puanları ise daha düşük bulunmuştur. Problem davranış alanında ise sporcu ergenler içe ve dışa yönelim sorunları ile sosyal, düşünce ve dikkat sorunları dahil tüm alt boyutlarda sedanter gruba göre daha düşük puanlar almıştır. Cinsiyet açısından kızların içe yönelim sorunları puanlarının her iki grupta da daha yüksek olduğu; sedanter grupta erkeklerin dışa yönelim sorunlarında kızlardan anlamlı biçimde daha yüksek puan aldığı görülmüştür. Gelişimsel dönem karşılaştırmalarında, orta ergenlik dönemindeki sporcu ergenlerde problem davranış puanları genel olarak ilk ergenlik dönemindekilere göre daha düşükken; sedanter ergenlerde aynı dönemde yeterlik düzeylerinde azalma ve dışa yönelim sorunlarında artış gözlenmiştir. Ayrıca spora katılım yoğunluğunun sporcu ergenlerde özellikle somatik yakınmalar ve dikkat sorunlarında artışla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Genel olarak bulgular, düzenli spor yaşantısının ergenlerin psikososyal uyumunu belirgin biçimde desteklediğini, ancak sportif katılımın niteliği, süresi ve bireysel farklılıklara bağlı olarak bazı risk alanlarının da ortaya çıkabileceğini göstermektedir.
Keywords : Ergenlik, Psikososyal Uyum, Problem Davranışlar, Sedanter Yaşam Tarzı, Spora Katılım

ORIGINAL ARTICLE URL