KİTÂB-I GÜZÎDE’NİN ANLAM BİLİMSEL ÇÖZÜMÜNDE KAVRAM ALANLARI

Authors : Hayrettin Yiğit

Pages : 26-48

Doi:10.7884/teke.1604486

View : 88 | Download : 52

Publication Date : 2025-03-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Kavram alanı; bir dilin söz varlığında yer alan sözcükleri, bu sözcüklerin zaman içerisinde kazandığı yeni anlamları ve bütün eş dizimlilikleri kapsamaktadır. Anlam bilimi ile sıkı ilişki içerisinde olan kavramlar, dilin ait olduğu milletin kültürüyle ilgili özellikleri yansıtmakta ve dilsel alan oluşturarak o dili kullanan toplumun dünya görüşünü dile getirmektedir. Çalışmada Eski Anadolu Türkçesi Dönemi’nde Arapçadan Türkçeye aktarılmış olan Kitâb-ı Güzîde adlı eserin Viyana nüshası, sözlük biliminin içerisinde yer alan kavram alanları yönüyle incelenmiştir. Kavram alanlarının konunun ve temanın işlenişine ne şekilde katkı sağladığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca aktarma bir eser olan Kitâb-ı Güzîde’de yer alan sözcükler, kökenlerine ve kullanım sıklıklarına göre ayrılmış ve 14. yüzyılda yazılmış olan eserin söz varlığının durumu ortaya çıkarılmıştır. Eserde yer alan isim soylu sözcükler; eş anlamlı / yakın anlamlı sözcüklerin oluşturduğu kavram alanları, aynı kökten türemiş sözcüklerin oluşturduğu kavram alanları, aynı bilgi alanına ait sözcüklerin oluşturduğu kavram alanları, ortak anlam birimciklerin oluşturduğu kavram alanları ve çağrışım ilişkilerinin oluşturduğu kavram alanlarına göre gruplandırılmıştır.
Keywords : Kavram, kavram alanı, anlam bilimi, Eski Anadolu Türkçesi, Kitâb-ı Güzîde

ORIGINAL ARTICLE URL