TARIMIN KATMA DEĞERİ ÜZERİNDE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLARIN ETKİLERİ: GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDEN KANITLAR

Authors : Melahat Batu Ağırkaya, Semih Karacan

Pages : 937-958

Doi:10.17130/ijmeb.1585260

View : 53 | Download : 43

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Gelişmekte olan ülkelerin büyüme ve sürdürülebilir kalkınmasında önemli faktörlerden biri olan doğrudan yabancı yatırımların öncelikle gerekli kaynakların yetersizliği durumunda öne çıkarmaktadır. Bu çalışmada gelişmekte olan ülkelerin tarımsal ihracatı üzerinde doğrudan yabancı yatırımların etkisi araştırılmaktadır. Çalışmanın ampirik analizleri gelişmekte ülkeler grubunda yer alan; Arjantin, Brezilya, Çekya, Hindistan, Meksika, Polonya, Güney Afrika, Türkiye, Macaristan, Rusya ülkeleri 1996-2022 dönemi için gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla öncelikle yatay kesit bağımsızlığı ve parametre homojenliği testleri yapılarak ikinci nesil birim kök testi ile değişkenlerin durağanlıkları incelenmiş, değişkenlerin farklı mertebede durağan oldukları tespit edildiğinden uzun dönem ilişkisi Pesaran vd. (1999) tarafından önerilen PMG modeli ile tahmin edilmiştir. Hata düzeltme modeli bulguları kısa dönemdeki bozulmaların uzun dönemde ortadan kalktığını; uzun dönemde ticaret açıklığı ve gelen doğrudan dış yatırımların tarımın katma değeri üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğunu, ancak GSYİH’nın uzun dönemde de tarımsal üretimin katma değerinin ekonomideki payını azalttığını göstermektedir.
Keywords : Tarım, Dorudan Yabancı Sermaye Yatrımları, İhracat, Gelişmekte Olan Ülkeler, ARDL Sınır Testi

ORIGINAL ARTICLE URL