TÜRKİYE VE AB ÜLKELERİNDE AR-GE HARCAMALARI EKONOMİK BÜYÜMEYİ ETKİLİYOR MU?

Authors : Zekiye Örtlek

Pages : 959-976

Doi:10.17130/ijmeb.1586290

View : 43 | Download : 63

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışmanın amacı, 2012-2020 dönemi için Türkiye ve Avrupa Birliği (AB) üyesi 24 ülkede Ar-Ge harcamaları ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi tespit etmek ve elde edilen bulgular doğrultusunda politika önerileri sunmaktır. Bu ilişkinin analizinde Arellano ve Bover/Blundell ve Bond\\\'un iki aşamalı Sistem Genelleştirilmiş Momentler Modeli (Sistem GMM) kullanılmıştır. Analiz kapsamında değerlendirilen göstergeler arasında kişi başına gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) oranı, Ar-Ge harcamaları, karbondioksit (CO2) emisyonları, bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) ihracatı, işgücüne katılım oranı ve okullaşma oranı bulunmaktadır. Öncelikle bu değişkenler arasında korelasyon ilişkisi incelenmiş ve ardından Ar-Ge harcamaları, CO2 emisyonları, BİT ihracatı, işgücüne katılım oranı ve okullaşma oranının kişi başına GSYH oranı ile olan ilişkisi Sistem GMM yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu analizde kişi başına GSYH oranında meydana gelen artışın Ar-Ge harcamaları üzerinde negatif bir etkiye sahip olduğunu ve bu etkinin istatistiksel olarak anlamlı (0.044) olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, Ar-Ge harcamalarının ekonomik büyümeye olan katkısının her zaman pozitif olmayabileceğini ve bu ilişkinin ülkelerin ekonomik yapıları, inovasyon kapasitesi ve Ar-Ge yatırımlarının etkinliği gibi faktörlere bağlı olarak değişebileceğini göstermektedir.
Keywords : Ar-Ge, İnovasyon, Ekonomik Büyüme, Sistem GMM

ORIGINAL ARTICLE URL