İmam Hatip Lisesi Okul Yöneticilerinin Yönetim Süreçlerinde Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Authors : Şuayip Özdemir, Erkan Güneşdoğdu

Pages : 219-240

Doi:10.54122/umde.1777700

View : 202 | Download : 225

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de İmam Hatip Liseleri’nde görev yapan okul yöneticilerinin karşılaştıkları yapısal, yönetimsel ve pedagojik sorunları derinlemesine analiz ederek, bu sorunlara ilişkin somut, uygulanabilir ve sistem düzeyinde yaygınlaştırılabilir çözüm önerileri geliştirmektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden biri olan olgubilim (fenomenoloji) yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Sancaktepe ilçesindeki altı İmam Hatip Lisesi’nde görev yapan okul müdürleri ve müdür yardımcıları oluşturmaktadır. Katılımcılardan veriler, yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış, elde edilen nitel veriler ise betimsel analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve sistematik biçimde temalar ve alt temalar hâlinde yapılandırılmıştır. Araştırma sonuçları, okul yöneticilerinin karşılaştığı sorunların çok boyutlu olduğunu ortaya koymuştur. İlk olarak fiziki mekânlara dair yetersizlikler sıkça dile getirilmiştir. İkinci olarak, öğretmen tutum ve davranışları yönünden yaşanan sorunlara dikkat çekilmiştir. Bazı öğretmenlerin mesleki motivasyon eksikliği, okul aidiyetinden uzak tutumlar sergilemeleri ve yeniliklere karşı direnç göstermeleri, okulun gelişim hedeflerini olumsuz etkilemektedir. Meslek dersleri öğretmenleri özelinde ise pedagojik donanım eksikliği, rol model olamama durumu ve İmam Hatip kültürüne yabancılık önemli sorunlar olarak ifade edilmiştir. Bu durum, sadece öğretim sürecini değil, aynı zamanda öğrencilerin dini ve kültürel kimlik inşasını da olumsuz etkilemektedir. Birçok öğrencinin İmam Hatip Liseleri’ni isteyerek tercih etmediği, bu nedenle akademik başarının düşük seyrettiği ve okul iklimine uyum sağlamakta zorlandıkları belirtilmiştir. Öğrencilerin mevcut eğitim sisteminde zorunlu olarak bu okul türlerine yerleştirilmeleri, kariyer planlamalarının yetersizliği ve toplumda İmam Hatip Liseleri’ne yönelik olumsuz algılar, bu sorunun temel nedenleri arasında yer almaktadır. Velilerle ilgili bulgularda ise velilerin okul süreçlerine aktif olarak katılmadıkları, okul yönetimi ve öğretmenlerle iş birliği kurmaktan kaçındıkları ve zaman zaman okula müdahale niteliğinde taleplerle geldikleri gözlemlenmiştir. Uygulanan öğretim programı ve müfredatla ilgili olarak da çeşitli sorunlara dikkat çekilmiştir. Müfredatın yoğunluğu, bilgi aktarımı odaklı yapısı, uygulamalı içerik eksikliği, sosyal ve kültürel yönünün zayıflığı ve meslek derslerinin üniversite sınavı kapsamına dâhil olmaması gibi unsurlar öğrencilerin motivasyonunu düşürmektedir. Ayrıca okul yöneticileri, il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinden gelen yazıların ve projelerin fazlalığı ile koordinasyon eksikliği nedeniyle bürokratik iş yükünün arttığını ve bu durumun eğitsel faaliyetleri gölgede bıraktığını ifade etmiştir. Son olarak yardımcı personel (temizlik, güvenlik, teknik bakım) eksikliği, bu hizmetlerin sürekliliğinin sağlanamaması ve personel maaşlarının okul bütçesinden karşılanmak zorunda kalınması gibi yapısal sorunlar, yöneticilerin akademik ve yönetsel görevlerinden uzaklaşmalarına neden olmaktadır. Yöneticilere yönelik mesleki eğitimlerin sağlanması, öğretmenlerin mesleki gelişimi ve kurumsal aidiyetini destekleyen öğrenme topluluklarının oluşturulması, eğitim mekânlarının ihtiyaçlara göre tasarlanması, okulların bakım ihtiyaçları için yerel yönetimlerle iş birliği yapılması araştırmada ifade edilen çözüm önerilerindendir. Ayrıca kurum kimliğinin sistematik tanıtım programlarıyla görünür kılınması, müfredatın sınav sistemleriyle uyumlu olması, veli iletişiminin dijital kanallarla sağlanması, bürokratik işlemlerin sadeleştirilmesi, kadrolu personel istihdamının güvence altına alınması, teknik destek için kadro oluşturulması diğer çözüm önerilerindendir. Elde edilen bulgular, politika yapıcılar, eğitim yöneticileri ve akademisyenler için İmam Hatip Liseleri’nin daha etkili ve kapsayıcı bir yapıya kavuşması adına önemli stratejik açılımlar sunmaktadır.
Keywords : Din Eğitimi, İmam Hatip Lisesi, Okul Yönetimi, Yönetim, Sorun

ORIGINAL ARTICLE URL