D Vitamininin Sağlık Etkileri, Takviyesi ve D Vitamini Enkapsüle Edilmiş Nanoemülsiyon Formülasyonları

Authors : Azime Miray Çabuk, Özgür Tarhan

Pages : 111-124

Doi:10.47137/usufedbid.1683250

View : 90 | Download : 255

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Review Paper

Abstract :D vitamini yağda eriyen bir vitamin olarak doğada D2 ve D3 formlarında bulunur. D2 vitamini (ergokalsiferol) bitkisel kaynaklı olup UV ışınları ile ergosterolden sentezlenir. D3 vitamini (kolekalsiferol) hayvansal kaynaklı olup, en fazla çipura, palamut gibi su ürünlerinde bulunmaktadır. VitD safra tuzları yardımıyla ince bağırsaktan emilir. Lipoprotein içerisinde bulunan şilomikronlar ile lenf yoluyla taşınır. Karaciğerde bulunan reseptör aracılı yol ile şilomikronlar emilir. Alınan D vitamininin neredeyse tamamı emilmektedir. Fakat çok az gıdada bulunduğu için günlük alınması gereken miktarı karşılamak güçtür. D vitaminin asıl kaynağı güneştir. İnsan deri epidermal hücrelerinde bulunan 7-dehidrokolesterol; dalga boyu 290-315 olan UV ışınlarından D3 vitamini sentezler. Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2019 Raporu’na göre; Türkiye’de 15 yaş üzeri erkekler günlük D vitamini alımının %23,7’sini, 15 yaş üzeri kadınlar ise %16,9’unu karşılayabilmektedir. VitD eksikliğinin raşitizm, osteoporoz, obezite, mineral ve hormon homeostazında bozuklu, depresyon gibi birçok hastalıkla ilişkili olduğu bilinmektedir. Oldukça yaygın görülmeye başlayan VitD eksikliğine bağlı olarak; VitD’nin çeşitli hastalıklar ile ilişkisi ve iyileşme sürecine faydaları da halen araştırma konusu olmaktadır. Nanoemülsiyonlar (NE), birbiri içinde karışmayan iki sıvıdan ve sıvılardan birinin çapının 100 nm’den küçük, boyutları 20-200 nm olan damlacıklar olarak dağıldığı koloidal yapıda kararsız dispersiyonlardır. Bu dispansiyonlar gıda endüstrisinde gıdaların fonksiyonelliğini, kalitesini, raf ömrünü artırmak amacıyla kaplama olarak kullanılabilmektedir. Ayrıca gıdalarda renklendirici, aroma verici, antimikrobiyal ve nutrasötik olarak da kullanımları mevcuttur. D vitamini eksikliği giderilmesinde doğrudan takviyeler ve mikro/nanoemülsiyonlara enkapsüle edilmiş D vitaminlerinin alımı önemli rol oynamakta, bu alanda çalışmalar hızla devam etmektedir.
Keywords : D vitamini, kolekalsiferol, sağlık, raşitizm, osteoporoz, nanoemülsiyon

ORIGINAL ARTICLE URL