Sıfat Fiillerle Oluşmuş Dönüşümlü Tipolojik Yapılarda Özne-Yüklem Bağıntıları

Authors : Meriç GÜVEN

Pages : 41-61

View : 90 | Download : 12

Publication Date : 2016-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Doğal dillerde “temel cümle”ler çeşitli dönüşümleri geçirir ve belli dizimsel kuralları olan yeni ve farklı dilbilgisel yapılar kurabilirler. Türkçe, doğal ve büyük dillerin insert ignore into journalissuearticles values(Farsça çe, ke; Fransızca qui, que; Almanca der, dass; İngilizce Who, which’..ile); “Ki” bağlacı tabanında gerçekleştirdiği “participle biçimindeki dönüşümleri gerçekleştirdiği gibi “parasentem” sayılan tek kelimelik dönüşümleri de doğrudan alabilir ve dönüşümlü yapı oluşturabilir. Türkçenin, somut biçimde ve kurallı ve bir düzenek içerisinde işleyen bu düzgüsel özelliği, onu diğer dillerden ayırır ve üstün kılar. Türkçede doğrudan dönüşümlü yapılar oluşturan veya dönüşmüş yapılar kuran sıfat fiilli bu yapılar, Hint-Avrupa dillerindeki yan cümleler “subordinate cluse, nebensatz”’in işlevlerine benzer bir işlevsellik taşırlar. Bir alt/yan cümleyi, bir üst/temel cümleye bağlar; üst cümlenin ögesi veya ögesinin bir unsuru yapar. Arap ve Osmanlı nahvinde olduğu gibi manası bir başka cümle tarafından tamamlanan ve “tam cümle”lerdeki “aslî cümle”yi itmam eden bu yapılar, sıfat-fiille oluşinsert ignore into journalissuearticles values(turul);dukları için“cümle-i vasfiyye” sınıfından bir “mütemmim cümle” sayılırlar. Bu çalışmada, dönüşümlerinde alomorflu /-An/ sıfat fiilini veren K’li yapıların, yapısal ve anlamsal kullanılışları incelenmiş; cümlelerdeki “sıfatinsert ignore into journalissuearticles values(laşma); dönüşümleri Türkçedeki cümle çeşitleri bağlamında ve özne yüklem bağıntısı içinde irdelenmiş ve değerlendirilmiştir.
Keywords : Türkçe cümle, özne yüklem, dönüşüm, sıfat fiil

ORIGINAL ARTICLE URL