ÜRETİM MALİYETLERİNİN BULANIK MANTIK YÖNTEMİ İLE HESAPLANMASI: BİR TARIM İŞLETMESİ UYGULAMASI

Authors : Reşid Çiğdem, Mustafa Gül

Pages : 150-165

View : 61 | Download : 112

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, üretim maliyetlerinin tahmininde bulanık mantık yönteminin etkinliğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Küreselleşme ve rekabetin yoğunlaştığı günümüz koşullarında işletmelerin doğru maliyet tahminleri yapması, stratejik karar alma süreçleri açısından kritik önem taşımaktadır. 1965 yılında Zadeh tarafından geliştirilen bulanık mantık, belirsiz ve eksik verilerle karar verebilme esnekliği sağlayarak klasik yöntemlerin ötesinde bir yaklaşım sunmaktadır. Çalışmada, Sivas ilinde faaliyet gösteren bir süt üretim işletmesinin 2019 yılı verileri kullanılarak bulanık mantık tabanlı maliyet modeli oluşturulmuştur. Modelde giriş değişkenleri olarak direkt ilk madde ve malzeme maliyetleri, direkt işçilik maliyetleri ve genel üretim maliyetleri; çıkış değişkeni olarak ise üretim maliyeti belirlenmiştir. Matlab ortamında kurulan modelde üyelik fonksiyonları, kural tabanı ve durulaştırma işlemleri tanımlanarak 125 adet kural geliştirilmiştir. Uygulama sonucunda, modelin tahmin sonuçları ile fiili maliyetler karşılaştırıldığında yaklaşık %1’lik bir fark bulunduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç, bulanık mantığın sınırlı verilerle dahi yüksek doğrulukta tahminler yapabildiğini göstermektedir. Çalışma, yöntemin tarım işletmeleri başta olmak üzere farklı sektörlerde de uygulanabileceğini ve maliyet yönetiminde karar vericilere güçlü bir destek aracı sunduğunu ortaya koymaktadır.
Keywords : Bulanık Mantık, Üretim Maliyetleri, Maliyet Tahmini

ORIGINAL ARTICLE URL