DİJİTALLEŞMENİN İNSANİ GELİŞMEYE ETKİLERİ: OECD ÜLKELERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR İNCELEME

Authors : Zerife Yildirim

Pages : 251-265

View : 53 | Download : 102

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Ülkelerin kalkınmasında nihai amaç vatandaşlarının sosyal refah düzeylerini yükseltmektir. Yüksek refah düzeyine sahip toplumların insani gelişmişlik seviyeleri de yüksek olmaktadır. İnsani gelişmişliği etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Dijitalleşme de bu gelişmişliğe her alanda nüfuz eden önemli faktörlerden biridir. Dijitalleşme ve dijital teknolojik araçların günlük yaşamda kullanım düzeyindeki artışların insani gelişmişlik düzeyini nasıl etkilediği bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Bu kapsamda, dijital teknolojik araçların kullanımıyla temsil edilen İnsan Sermayesi Endeksi (ISE), Çevrimiçi Hizmetler Endeksi (CHE) ve Araştırma-Geliştirme (ARGE) harcamalarının İnsani Gelişme Endeksi (IGE) üzerindeki etkileri, 2010-2021 dönemine dair seçilen 15 OECD ülkesi için panel veri analizi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada sırasıyla, yatay kesit bağımlılığı, durağanlık (birim kök testleri) ve katsayıların homojenliği incelenmiştir. Ayrıca incelenen değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisi ve nedensellik ilişkisi analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre değişkenler arasında bir eşbütünleşme ilişkisi ve nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Buna göre, IGE ile ISE arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Diğer bir nedensellik ilişkisi CHE’den IGE’ye tek yönlü olarak gerçekleşmiştir. Analizlere dahil edilen değişkenler IGE\\\'yi açıklamakta veya IGE üzerinde nedensel bir etkiye sahip olmaktadır. Diğer taraftan ARGE değişkeni için herhangi bir nedensel ilişki bulunamamıştır.
Keywords : Dijital Teknolojik Araçların Kullanımı, Eşbütünleşme Analizi, Nedensellik Analizi, İnsani Gelişim Endeksi

ORIGINAL ARTICLE URL