SANAL GERÇEKLİĞE DALDIRILAN ÖZNENİN GEÇİŞ RİTÜELLERİ KURAMI İLE İNCELENMESİ

Authors : Nazif Gür

Pages : 300-311

View : 46 | Download : 81

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, sanal gerçeklik teknolojisiyle üretilen sanat eserleriyle etkileşime giren öznenin, Antropolog Arnold Van Gennep’in geçiş ritüellerini (ayrılma, eşik, birleşme) ve Victor Turner’ın komünitas kavramlarını deneyimlediğini öne sürmektedir. Makalede ayrıca geçiş ritüelleri ile Jonathan Steuer’ın sanal gerçekliği tanımlamada kullandığı üçlü prensibinin (simülasyon, daldırma, etkileşim) karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Yapılan bu karşılaştırmada geçiş ritüelleri ile üçlü prensibin ortak paydalarının olduğu saptanmıştır. Çalışmanın amacı geçiş ritüelleri ve Steuer’ın üçlü prensibi arasında analoji kurularak güncel sanal gerçeklik projeleri üzerinden betimsel analizini yapmaktır. Araştırma, nitel araştırma deseninde yapılandırılmış olup, betimsel analiz yöntemi kullanılarak yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde, amaçlı örneklem yöntemi tercih edilmiş; benzeşik ve tipik durum örnekleme teknikleri kullanılarak iki sanal gerçeklik projesi örneklem olarak seçilmiştir. İncelenen sanal gerçeklik projeleri arasında Maurice Benayoun’un “Dünya Görünümü” isimli etkileşimli sanat projesi ve Jong-woo Kim’in “Seninle Tanışmak” isimli projesi yer almaktadır. Makalenin amacı bu projeler üzerinden sanal gerçeklik kullanıcılarının geçiş ritüelleri bağlamında nasıl bir dönüşüm yaşadığını analiz etmektir. İçerik analizi yöntemiyle projelerin ortak temaları belirlenmiş, doküman analizi ile sanal gerçeklik deneyiminin bireyin varlık durumundaki değişime etkisi değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, sanal gerçeklik deneyiminin simülasyon/ayrılma, daldırma/eşik, etkileşim/birleşme şeklinde kategorize edilebileceği ortaya konmuştur. Bu anlamda makalenin, sanal gerçeklikle yapılan eserlerin antropoloji kürsüsünden ödünç alınan kavramlar üzerinden yapılan okumayla yeni bir bakış açısı önererek literatüre katkı sağlayacağı ümit edilmektedir.
Keywords : Eşiksellik, Victor Turner, Sanal Gerçeklik

ORIGINAL ARTICLE URL