Çok Kriterli Karar Verme Yöntemi ile Finansal Performans Değerlendirmesi; BİST 50 Şirketleri Üzerine Bir Uygulama

Authors : Alper Tazegül
Pages : 106-127
View : 136 | Download : 283
Publication Date : 2025-12-02
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışma, yoğun rekabet ortamında işletmelerin sürdürülebilirliğini doğrudan etkileyen ve karar alma süreçlerinde kritik rol oynayan finansal performans değerlendirmesine odaklanmaktadır. İşletmelerin sürdürülebilirliklerini ve rekabet güçlerini koruyabilmeleri için finansal performanslarının etkin biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir. Finansal performans, işletmenin mali yapısını, kaynak kullanımını, risk yönetimini ve kârlılığını yansıtarak işletme içi ve dışı çok sayıda paydaşa kritik bilgiler sunar. Bu doğrultuda çalışma, Borsa İstanbul (BİST) 50 endeksinde yer alan şirketlerin finansal performanslarını Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden Entropi ve CoCoSo teknikleriyle analiz etmektedir. Entropi yöntemi ile kriterlerin önem dereceleri ağırlıklandırılmış (wj) ardından elde edilen wj değerleri kullanılarak CoCoSo analiz yöntemi ile BIST 50 endekisindeki şirketlerin ayrı ayrı finansal performans açısından en başarılı ve en başarısız olduğu yıllar tespit edilmiştir. Bulgulara göre, en önemli finansal kriterler dönemlere göre değişmekle birlikte genellikle nakit oranı, öz sermaye devir hızı, finansman oranı ve net kâr marjı olmuştur. Analiz sonucunda en başarılı şirketler sırasıyla TCELL (2013), OYAKC (2014, 2016, 2017, 2019), BIMAS (2015), DOHOL (2018), ENKAI (2020–2021) ve ALARK (2022) olarak belirlenmiştir. Başarıda gelir artışı, güçlü karlılık, operasyonel verimlilik ve çeşitlendirilmiş gelir yapısı etkili olmuştur. En düşük performansa sahip şirketler ise yıllara göre VESTEL, BRSAN, KRDMD, DOHOL, CIMSA, TAVHL, HEKTS ve ULKER olmuştur. Bu sonuçlarda sektör koşulları, maliyet artışları, borçluluk oranı ve dışsal ekonomik etkiler belirleyici olmuştur.
Keywords : Finansal Performans, Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri, Entropy Methodu, CoCoSo, BİST50.

ORIGINAL ARTICLE URL