Kolonyal Kimliğin Post-Hümanist İnşası: Yapay Zekâ ve Dijital Kolonyalizm

Authors : Arif Akbaş

Pages : 27-52

View : 182 | Download : 336

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Walter Benjamin’in tarih anlayışı, ilerlemeci ve doğrusal tarih yazımına karşıdır. Ona göre tarih, egemenlerin zaferlerini yücelten bir anlatıdır. “Şimdiki zamanın tarihi”, geçmişin aniden bugün de patladığı andır; mazlumların bastırılmış seslerini duyurmak ve geçmişi yeniden okumak gerekir. Bu çalışma, yapay zekâ çağında kolonyal kimliğin nasıl yeniden üretildiğini ve dijital sömürgeciliğin post-hümanist bağlamda nasıl işlediğini incelemektedir. Sosyolojik betimsel içerik analizi yöntemiyle, veri madenciliği, algoritmik önyargılar ve dijital platformlarda kültürel tahakküm pratikleri analiz edilmiştir. Bulgular, yapay zekâ sistemlerinin Batılı epistemolojiler doğrultusunda inşa edilerek sömürgeci güç ilişkilerini sürdürdüğünü göstermektedir. Dijital sömürgecilik, kimliklerin yapay zekâ aracılığıyla şekillendirildiği yeni bir denetim rejimi ortaya koymaktadır. Teknoloji şirketlerinin veri sömürüsü ve algoritmik yönlendirme yoluyla alternatif bir kolonyal düzen inşa ettiği, bunun da kültürel homojenleşmeyi ve dijital bağımlılığı derinleştirdiği tespit edilmiştir. Bu makale, dijital sömürgeciliğe karşı eleştirel bir bilinç geliştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Post-hümanist çağda beden zincirsizdir ama zihin veri zincirlerine vurulmuştur. Dijital sömürgecilik, bilginin serbest dolaşımını vadederken zihinleri kolonize etmektedir. Kolonyalizm fiziksel haritalarla başladı, şimdi ise dijital ekosistemlerle sürmektedir.
Keywords : Anın tarihi, Dijital sömürgecilik, Post-hümanizm, Algoritmik tahakküm, Veri kolonyalizmi, Epistemolojik hegemonya

ORIGINAL ARTICLE URL