Vakit Gazetesi’ne Göre Hilafetin Kaldırılması Ve Osmanlı Hanedan Üyelerinin Yurt Dışına Çıkarılmaları

Authors : İsrafil Karataş
Pages : 1229-1274
Doi:10.24186/vakanuvis.1457829
View : 205 | Download : 170
Publication Date : 2024-09-30
Article Type : Research Paper
Abstract :Türkiye’de, 1 Kasım 1922 tarihinde saltanat ile hilafet birbirinden ayrılmış ve yalnız hilafetin yaşamasına izin verilmiştir. Ancak hilafet kurumunun siyasi gücü elinden alınmış ve kurum, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin etkisi altına girmiştir. Cumhuriyetin ilan edilmesinden sonra hilafetin varlığı siyasi çevrelerde ve ulusal basında tartışılmaya başlanmıştır. Muhafazakâr gruplar, hilafetin siyasi güce kavuşturularak varlığının devam ettirmesinin yararlı olacağını öne sürerken, hilafeti yeni rejimin önündeki en büyük engel ve tehlike olarak gören yeni rejim yanlıları hilafetin bir an önce kaldırılması gerekliliğini savunmuşlardır. Tartışmalar esnasında hilafet yanlıları İstanbul İstiklal Mahkemesi’nde yargılanmışlardır. Mevcut rejimin muhaliflere yönelik gizli tehdidi altında 3 Mart 1924’te hilafet kaldırılmış ve Osmanlı hanedan üyeleri yurt dışına çıkarılmışlardır. Bu süreçte Vakit Gazetesi, halkı hilafetin kaldırılması fikrine alıştıran, inkılaba zemin hazırlayan ve ona karşı gelecek olası tepkileri azaltıcı bir yayın politikası takip etmiştir. Hilafet meselesinde İngilizlerin müdahalesi olduğunu düşünen gazete, meseleyi yeni devletin bekası açısından ele alarak hem rejim muhaliflerini hem de halkı uyarma görevini üstlenmiştir. Bu çalışmanın amacı; inkılapçı bir gazete olan Vakit Gazetesi’nin süreçteki tavrını, yayın politikasını ve üstlendiği rolünü irdelemektir. Bunun yanı sıra tüm sürecin öncesi ve sonrasıyla, gazeteye yansımalarını ortaya koymaktır. Makale hazırlanırken başta Vakit Gazetesi olmak üzere Meclis tutanakları, dönemin basını, hatıratlar, telif ve tetkik eserlerden yararlanılmıştır. Yöntem olarak da doküman analizi tekniği kullanılmıştır.
Keywords : Vakit Gazetesi, Hilafet, Halife Abdülmecid, Osmanlı Hanedanlığı, Türk İnkılabı

ORIGINAL ARTICLE URL