1690-1692 Yıllarındaki Fırtınaların İstanbul Ve Üsküdar’a Etkileri

Authors : Ahmet Önal

Pages : 970-1039

Doi:10.24186/vakanuvis.1701195

View : 158 | Download : 517

Publication Date : 2025-10-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Tarih boyunca İstanbul’da fırtınalar, seller, kuraklık, sert kışlar, şiddetli dolu yağışları, yıldırım düşmesi gibi birçok klimatolojik/meteorolojik âfet yaşanmıştır. Bazıları felaket boyutuna erişen tabii âfetler, payitahtın topografyasını ve beşerî coğrafyasını şekillendirmiş, zaman zaman gündelik hayatı menfî surette etkilemiş, can kayıplarına sebep olmuş ve maddî tahribata yol açmıştır. Bu hadiselerin -kaynakların elverdiği nispette- ayrıntılı envanterlerinin çıkartılması, bunun için de öncelikle her bir âfetin vuku bulduğu tarihin, mahiyetinin ve tesirlerinin tespit edilmesi, bir taraftan İstanbul’un mazisini aydınlatacak, diğer taraftan da şehrin gelecekte yaşanması muhtemel felaketlere hazırlanmasına imkân tanıyacaktır. Bu makalede, 1690-1692 yılları arasında vuku bulan fırtınaların İstanbul’da yol açtığı tahribat incelenecektir. Çalışmanın merkezinde Haziran 1690’daki fırtınanın Bahçe-i Hassa ile Üsküdar ve İstavroz hasbahçelerinde; 1692’deki fırtınanın ise Bahçe-i Hassa, Beşiktaş, Kandil, Üsküdar, İstavroz, Fener, Tersane, Karaağaç, Yusuf Efendi, Valide Sultan, Davudpaşa, Vidoz ve Haydarpaşa hasbahçelerindeki yapılarda sebep olduğu hasarın tamiri için hazırlanan iki keşif defteri olacaktır. Ayrıca diğer arşiv belgelerine ve dönemin kroniklerine istinaden fırtınaların mahiyeti ve sebep olduğu can kayıpları ortaya konulacaktır. Bu suretle hem 1690-1692’deki fırtınalarının İstanbul ve Üsküdar’daki etkileri hem de bu afetlerde yaşanan tahribatı gidermek için Osmanlı merkezî idaresinin nasıl hareket ettiği incelenecektir.
Keywords : İstanbul, Üsküdar, Fırtına, Hasbahçe, Keşif Defteri

ORIGINAL ARTICLE URL