Bulgaristan’daki Osmanlı Vakıf Kütüphanelerinin Tarihi Seyri ve Osmanlı Sonrası Kaderi

Authors : Orlin Sabev

Pages : 123-141

Doi:10.16971/vakiflar.1328734

View : 146 | Download : 137

Publication Date : 2023-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bulgar topraklarında yüzyıllar süren Osmanlı hakimiyeti boyunca biriken zengin kitap koleksiyonlarının kaderi, sosyal ve siyasi yaşamın dinamikleri tarafından belirlenmiştir ki, savaşlar, devlet ve siyasi rejim değişiklikleri, ideolojik konjonktür kaçınılmaz olarak bu mirasın tam olarak korunmasını olumsuz yönde etkilemiştir. Bildiğimiz arşiv ve anlatı kaynaklarına göre, Bulgaristan topraklarında yaklaşık 40 tane büyük Osmanlı vakıf kütüphanesi kurulmuş ve faaliyet göstermiştir. 1878 yılında Bulgaristan Prensliği’nin kuruluşundan sonra bu koleksiyonların önemli bir kısmı Sofya’ya aktarılmış ve böylece Milli Kütüphane’nin zengin koleksiyonu oluşmuştur. Kitapların bir kısmı da 93 Harbi ya da Balkan Savaşı sırasında kaçan bazı kütüphaneciler tarafından ya da Osmanlı yetkililerinin ısrarı üzerine İstanbul’a getirilmiştir. Bulgaristan’da Rus işgalinin kısa sürdüğü dönemde (1877-1879) bazı kitaplar Rusya’ya götürülmüştür. Makalede, Bulgaristan topraklarında yüzyıllar boyunca biriken Osmanlı kitap mirasının yok edildiği veya dağıldığı, farklı yönlerde hayatta kalmaya çalıştığı çalkantılı savaş ve savaş sonrası dönem üzerinde daha ayrıntılı olarak durulacaktır.
Keywords : Bulgaristan, Osmanlı hakimiyeti, vakıf kütüphaneleri, Sofya, İstanbul, Rusya

ORIGINAL ARTICLE URL