18.-19. Yüzyıl Arşiv Belgeleri Işığında Vardar Ovasında Bayezid Baba Âsitanesi

Authors : Fahri Maden

Pages : 53-78

View : 69 | Download : 73

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Balkanlar’da Türk tasavvuf kültür ve geleneğinin en önemli kollarından biri Bektaşiliktir. Balkan coğrafyasında Bektaşi öğretileri Osmanlı öncesinde Sarı Saltık Sultan tarafından temsil edilmiştir. Osmanlı fütuhatları sırasında ise gerek Horasan’dan gelen gerekse Hacı Bektaş Veli Dergâhı’nda yetişen çok sayıda eren bölgeye yerleşmiştir. Bu erenlerden biri Vardar’da faaliyet gösteren Bayezid Baba’dır. Bayezid Baba, Osmanlı akıncı beylerinden Malkoçoğlu Bali Bey tarafından desteklenmiş, Bayezid Baba adına kurulan âsitane ve vakıf bölgenin Türkleşmesinde ve İslamlaşmasında etkili olmuştur. Malkoçoğlu Bali Bey tarafından Vardar Ovası’nda köyler vakfedilen âsitane bölgenin iskanı ve ekonomik canlılığına katkı sunmuş, uzun yıllar gelip giden misafirler için barınma ve konaklama hizmeti de vermiştir. Bu yazıda Balkanların inanç dünyasında çok önemli bir yere sahip olan Vardar’daki Bayezid Baba Âsitanesi’nin tarihi süreci arşiv belgeleri ışığında ele alınacaktır. Osmanlı arşivi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü arşivindeki âsitane ile ilgili belgeler daha önce yayınlanmadığı için bu belgeler ışığında kurumun tarihi aydınlatılmış olmaktadır.
Keywords : Balkanlar, Bektaşilik, Vardar (Kilkis), Bayezid Baba, Malkoçoğlu Bali Bey

ORIGINAL ARTICLE URL