Osmanlı Vakıflarında Kriz Yönetimi: Borçlanma Tahvili Uygulaması

Authors : Ramazan Pantık

Pages : 11-36

View : 143 | Download : 167

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı Devleti’nin mali tarihi 1770-1840 yılları arasında büyük dönüşümlere, buhranlara ve kırılmalara sahne olmuştur. 18. yüzyılın ikinci yarısında girişilen iki cepheli savaş, kırılgan yapıdaki Osmanlı ekonomisinin tüm dengelerini değiştirmiş, yüzde elliyi aşan bütçe açıkları devleti daha radikal çözümler aramaya itmiştir. Diğer taraftan dönem boyunca yaşanan iktisadi ve mali sorunlar salt kamu maliyesiyle sınırlı kalmamıştır. Ekonomik ve mali sorunlar imparatorluğun en yaygın kurumsal yapılarından olan vakıfları da derinden etkilemiştir. 18. yüzyılın son çeyreğinden itibaren pek çok paşa ve selatin vakfı, bir türlü kapatılamayan uzun süreli bütçe açıklarıyla ilk kez yüzleşmek zorunda kaldı. Vakıf idarecileri, Osmanlı merkez maliye bürokratlarının çabalarına paralel olarak yaşanan ekonomik krizden çıkış yolları ve stratejileri geliştirdiler. Bu çalışmada bütçe açıkları karşısında Osmanlı vakıflarının geliştirmiş olduğu kurumsal kriz yönetme pratiklerini ve borçlanma yöntemleri ele alınmakta; ekonomik sorunlar yaşayan vakıfların acil finansman akışını öncelikle öz sermayesinden karşılamaya çalıştığı ve bu yapı içerisinde borçlanma tahvili yoluyla piyasaya arz edilen vakıf duaguy yevmiyelerinin etkin rol üstlendiği savunulmaktadır.
Keywords : Osmanlı vakıfları, kriz yönetimi, sarraf., borçlanma tahvili, kredi, duaguy

ORIGINAL ARTICLE URL