Şehzade Abdülhamid (Sultan I. Abdülhamid)’in 1732 Tarihli Vakfiyesi

Authors : Halit Demirel

Pages : 119-137

Doi:10.16971/vakiflar.1463521

View : 121 | Download : 167

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Sultan III. Ahmed ve Râbia Şermî Sultan’ın oğlu olan Şehzade Abdülhamid, 21 Ocak 1774’te 50 yaşında 27. Osmanlı padişahı olarak tahta çıkmıştır. Şehzade Abdülhamid, hükümdar olmadan önce uzun yıllarını geçirdiği Şimşirlik Dairesi’nde teâmüller dışında bazı önemli olaylara imza atmıştır. Bunda kendisine tanınan bazı imtiyazların etkisi büyüktür. Şehzade Abdülhamid’in henüz yedi yaşında iken annesinin ruhaniyetine yönelik hizmetlerin yürütülmesi için bir vakıf kurması, şahsına tanınan en önemli imtiyazdır. Şehzade’nin kurduğu bu vakıf, O’nun Osmanlı Hanedanı’nın en küçük vâkıfı/vakıf kurucusu olmasını sağlamıştır. Sultan I. Abdülhamid’in şehzade iken kurduğu bu vakfın H. 1145/M. 1732 tarihli vakfiyesi günümüzde Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivi’ndedir. Şehzade Abdülhamid’in bu vakfiyesinde vakfın şartları, akarât ve hayrâtı gibi hususlar belirtilmiştir. Ayrıca Şehzade’nin vakfiyesi tasdik ve tescil edilerek vakfa hukukȋlik kazandırılmıştır. Diğer taraftan farklı zamanlarda iki zeyl vakfiye ile vakfın akarına ilaveler yapılmış ve sunulan hizmetler çeşitlendirilmiştir. Bu zeyl vakfiyelerle vakfın yapısal niteliğinde herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir. Bu çalışmada, Şehzade Abdülhamid’in H. 1145/M. 1732 tarihinde kurduğu vakfın vakfiyesi üzerinden şartları, akarât ve hayrâtı ile hukukî durumu değerlendirilmiştir. Şehzade Abdülhamid’in vakıf kurma ehliyetine sahip olmadığı bir yaşta bu vakfın kurulduğu gerçeği, Şehzade’nin vakfını vakıf araştırmaları açısından ilginç bir örnek haline getirmiştir.
Keywords : I. Abdülhamid, Osmanlı Hanedanı, şehzade, vakfiye, vakıf.

ORIGINAL ARTICLE URL