Taceddinoğulları Döneminde Çarşamba’da Tesis Edilen Vakıf Yapılarına Dair Bir İnceleme

Authors : Kamil Yavuz

Pages : 59-72

Doi:10.16971/vakiflar.1764178

View : 161 | Download : 347

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :14. yüzyılın başlarından itibaren Orta Karadeniz’e egemen olan Canik Beyleri’nden biri de Taceddinoğulları’dır. Niksar, Terme ve Çarşamba civarına hâkim olan bu beyliğin idaresindeki Çarşamba ilçesinde tesis edilen vakıf kurumları, çalışmamızın ana konusudur. Kaynakların yeterli bilgi vermemesine rağmen yörede Taceddin Bey’in ve onun torunları Gazi Hasan Bey ile Hüsameddin Mehmed Yavuz Bey’in tesis ettiği üç önemli vakıf karşımıza çıkmaktadır. Bunlar, Sarışeyh Köyü’nde Taceddin Bey’in kurduğu Saru Şeyh Zaviyesi, Gazi Hasan Bey’in Ordu Köyü’ndeki Cuma Camisi ile Ebulkasım Tekkesi (Buk’a-i Mübâreke) ve Mehmed Yavuz Bey’in Mescid-i Şerifi’dir. Söz konusu vakıf kurumları, bir yandan günün şartlarında din, kültür ve eğitim alanında toplumsal hayatı konsolide ederken, diğer yandan da ticaret yolları üzerinde birer sosyal tesis gibi hizmet verdiği anlaşılmaktadır. Bölgede Türk-İslam mimarisinin, ahşap işçiliğinin numune örnekleri olan bu yapılardan günümüze sadece Ordu Camisi ulaşabilmiş, diğerleri yok olup gitmiştir. Buna rağmen, eldeki vesikaların ve tevatür niteliğindeki bilgilerin sentezi sayesinde Orta Karadeniz Bölgesi’nde Türk varlığının nitelikli derinliği de ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Keywords : Zaviye, cami, Buk’a-i Mübâreke, Taceddin Bey, Gazi Hasan Bey, Mehmed Yavuz Bey, Ebulkasım.

ORIGINAL ARTICLE URL